Weblog
28 januari 2012
Alfabetiseringswerk nodig?
Rabi, mijn 11-jarige buurmeisje zit bij mij in de woonkamer voor de boekenkast en kijkt naar de kinderbijbel. “Je mag hem wel lezen hoor!”, zeg ik tegen haar en geef hem aan haar en haar zusje. Samen zitten ze op de grond de plaatjes te bekijken. “Kan je het ook lezen?”, vraag ik haar en ga bij hen zitten. Dat blijkt echter te moeilijk voor haar te zijn. Ik pak een eenvoudig boekje en probeer haar dat te laten voorlezen. Ze verzint zelf een verhaaltje... Ze kan het niet lezen. Ze zit in een klas die gelijkwaardig is aan een Nederlandse groep 6 en ze kent de letters niet! Hoe kan zij ooit leren lezen als ze de connectie gemist heeft tussen de klank en het symbool? En hoe kan ze meekomen met alle andere vakken op school als aardrijkskunde, geschiedenis, etc. ? Ik vraag haar hoe ze dat doet op school als ze voor moet lezen. “Mijn vrienden helpen me.”, zegt ze. Ze kijkt me stralend aan als ik haar vertel dat ze vanaf nu elke avond bij mij moet komen en dat ik haar ga leren lezen. Ik vraag me ondertussen ook af hoe haar 13-jarige zusje en haar 9-jarige zusje het ervan afbrengen.
Een paar avonden later heb ik een boek van een leesmethode tot mijn beschikking en komt Rabi bij mij lezen. Ik probeer haar niveau te achterhalen en kom erachter dat ze echt bijna geen lettersymbolen herkent! Haar 13-jarige zus komt er ook bij zitten en ik vraag haar wat te lezen. Ook zij kent de lettersymbolen niet en verzint zelf een verhaaltje. Hun jongere zusje is er niet, maar ik ‘weet’ nu al dat zij het ook niet zal kunnen. Vanaf volgende week komen ze alle 3 elke avond bij mij voor lees- en schrijfles. Vooral Dudu, het jongste zusje, zal er veel profijt van kunnen hebben omdat zij nog in een van de lagere klassen op school zit.
Omdat de mensen in mijn dorp zo veel Frans spreken, besefte ik niet echt dat het lezen wel eens zo’n probleem kon zijn. Want eigenlijk wist ik natuurlijk al lang dat er heel veel kinderen de basisschool verlaten zonder dat ze in al die jaren hebben leren lezen. Maar nu ontdek ik het zelf bij mijn buurmeisjes en dringt het pas echt tot me door. Als deze meisjes niet kunnen lezen, hoeveel van de andere kinderen op de basisschool kunnen het wel? Er zijn heel veel jongeren in het dorp, maar hoeveel van hen kunnen eigenlijk lezen? En hoeveel volwassenen kunnen lezen? Geen wonder dat veel mensen geen Bijbel bij zich hebben als ze naar de kerk gaan.
Wat betekent dat voor het alfabetiseringswerk in het Tuki? Op het moment is er alleen nog maar een boekje beschikbaar voor hen die al kunnen lezen in het Frans en de omslag moeten maken naar het lezen in het Tuki. Maar al die mensen, die nooit hebben leren lezen in het Frans, vallen daarmee buiten de boot. Een leesboekje voor beginnende lezers stond al hoog op de prioriteitenlijst, maar nu besef ik ook daar de noodzaak meer van. In het Frans heeft 1 symbool soms meerdere klanken. In het Tuki heeft elke klank echter een eigen symbool. Dat maakt het leren lezen wel een stukje makkelijker.
Er is dus nog veel werk aan de winkel.
29 december 2011
Pasen en Oud en Nieuw
“Wat ga jij doen met pasen en oud en nieuw?”, vraagt een 12-jarig buurmeisje 1 week voor kerst. Daar schrik ik van. Zij woont bij haar oma die ouderling is. Zij weet niet waar kerst om draait. Er wonen veel kinderen om mij heen en waarschijnlijk weten nog veel meer kinderen niet wat kerst eigenlijk is. Ik besluit à la minute een kinderclubje te starten. In de week voor kerst komen de kinderen van 5 gezinnen elke avond bij mij luisteren naar een bijbelverhaal. Ik vertel de verhalen vanaf de verkondiging van Johannes’geboorte tot aan de wijzen uit het oosten. Er zijn elke avond tussen de 15 en 20 kinderen. Het zijn fijne avonden. Ik kan het niet elke avond blijven doen, maar ik hoop hier zeker een vervolg aan te geven.
Afrikaanse oliebollen op een vuurtje
Oliebollen als ontbijt met een soort drinkbaar maispapje en bruine bonen. Het is de gewoonste zaak van de wereld. Oliebollen zijn dus heel bekend, echter zonder rozijnen en appels. Ik heb gisteren 250 oliebollen gebakken op een vuurtje in mijn keuken achter mijn huis. Ik had die ochtend steeds kinderen om me heen, die me van de mislukte oliebollen afhielpen. Erg gezellig. ‘s Middags heb ik een rondje gedaan bij alle gezinnen met wie ik veel contact heb om hen oliebollen te geven als nieuwjaarswens. Uiteraard met de uitleg van onze Nederlandse traditie. Het was de eerste keer dat ik op een vuurtje kookte. Vooral de kinderen vonden dit wel erg grappig.
Mobilisatie
Vorige week is er een mobilisateur van Cabtal geïnstalleerd in het Tuki-gebied. Martial komt 2 jaar hier wonen en gaat alle kerken, leiders en de 8 verschillende dialecten van Tuki mobiliseren voor het bijbelvertaalwerk. Hij zal uiteindelijk ook een interkerkelijk comité opzetten, die uiteindelijk verantwoordelijk gaat worden voor het bijbelvertaalwerk.
12 december 2011
Geen plaats in de herberg
Dat overkwam mijn ouders en mij toen we naar het feest voor de bijbelopdraging gingen. Het Bakossi nieuwe testament werd officieel in gebruik genomen. Mijn ouders en ik waren eerst een paar dagen naar het strand bij Limbe gegaan om te acclimatiseren voordat we doorgingen naar dit feest, wat daar vlakbij was. Vlak voordat we daar aankwamen, stopte mijn auto ermee. Accu helemaal op. Dat werd dus aanduwen. Op het feest aangekomen, zagen we hoe blij de mensen met hun nieuwe Bijbel zijn. Mensen prachtig uitgedost, koren die zongen in hun eigen taal, de eerste Bijbel die onder zang en dans binnengebracht werd door een kind, deze eerste Bijbel die officieel overgedragen werd door de directeuren van SIL en CABTAL aan de Bakossi sprekende gemeenschap. Mooi om bij aanwezig te zijn. Na dit feest bleek dat onze slaapplaatsen al aan anderen gegeven waren. ‘s Avonds in het donker ging iemand met ons mee van hotel naar hotel om te kijken of er nog ergens een plekje was. Door kuilen en gaten, auto aanduwend en vrezend buiten te moeten slapen ;-), vonden we uiteindelijk een slaapplekje in een motel. Toen we binnenkwamen, bleek het motel toch al vol te zijn. Er waren echter mensen van CABTAL die hun slaapkamers aan ons gaven en zelf met z’n 2-en of 3-en in bed kropen. Wat een gastvrijheid, wat een opoffering. Zouden wij hetzelfde hebben gedaan? Met z’n 3-en in een 1,5 persoonsbed om ander een eigen bed te geven?
Bananen, yams en een haan
Nadat mijn auto een nieuwe accu had gekregen, gingen we op weg naar mijn dorp. We, of eigenlijk mijn ouders, werden warm welkom geheten. Er was een maaltijd klaargemaakt, dat we ‘s avonds in het donker met veel buren opaten. Het was een drukte van jewelste. Leuk dat ze zo hun best gedaan hadden. De volgende dag zijn we ‘s morgens rustig thuis geweest, heeft mijn vader een tegelvloertje afgemaakt, zijn we water wezen putten, etc. ‘s Middags gingen we verschillende mensen bezoeken. Van veel mensen kregen mijn ouders een kado, zoals bananen, kookbananen, yams, zoete aardappels, mais en bij mijn taalhelper Veronique zelfs een haan! De 3e dag gingen we mee naar de cacao-plantage om de cacao-oogst te zien. Vervolgens ging de haan in een doosje mee naar Yaoundé. ‘s Avonds daar aankomend, heeft de bewaker ons geholpen om hem diepvriesklaar te maken. Na onze reis naar Maroua hebben we hem heerlijk opgegeten.
Droogte, giraffes en rotsformaties
De volgende dag vlogen we in 1,5 uur naar Maroua. Het verschil was gelijk merkbaar: het straatbeeld, de mensen en hun kleding, de hitte en de droogte. We gingen op zoek naar olifanten en giraffen in Waza. Helaas waren de olifanten op reis, maar we hebben genoten van de kuddes giraffes. Verder zijn we naar Jolanda’s dorp geweest. Zij zit in een vergelijkbare situatie als ik, alleen veel afgelegener en moeilijker te bereiken. En als laatste zijn we een dagje naar Rumshiki met z’n mooie rotsformaties geweest. Hier hebben we een prachtige wandeling gemaakt met een gids. Al met al heb ik bijzonder genoten om in en om Maroua te zijn. Het uiterste noorden trok mij vorig jaar ook al, maar toen raakte ik er toch van overtuigd dat ik op het moment in Mbam moet zijn. Die overtuiging heb ik nog steeds, maar ik merk ook nu dat ik toch van dit stukje land met zijn mensen houd, ondanks de hitte en de stof.
Sinterklaas in Kameroen
Ja, ja, die goede beste man is ook bij ons nog even langs gekomen. Hij had zelfs pepernoten, suikergoed en taaitaai voor ons meegenomen. Lootjes trekken, surprise en gedicht, het hoort er allemaal bij. Na een gezellig avondje met onze landgenoten, was het reisje Kameroen bijna weer voorbij. Mijn ouders zagen op zondag nog mijn kerk in Yaoundé. Ook gingen we nog even naar de koffiepauzes op mijn werk bij SIL. Zo zagen ze zo goed als alle aspecten van mijn leven in Kameroen. Ze zijn nu weer terug naar Nederland, waar ze hun verhalen kunnen doen.
Bereikbaarheid
Hoera! Mijn antenne is aangekomen! Ik had in een emailbericht SF gelezen, wat zeevracht betekent. Gelukkig bleek het toch HC verzonden te zijn, oftewel dat het met de handbagage mee komt. Twee letters maar, maar toch zo’n groot verschil. Ik ben erg blij dat het er nu is en ik hoop hem deze week te gaan installeren. Ik hoop dat ik nu per email en per telefoon goed bereikbaar zal zijn, zowel vanuit Nederland als voor mijn collega’s in Kameroen.
Kerst en Oud en Nieuw
Kerst hoop ik in het dorp te vieren en met Oud en Nieuw hoop ik in Yaoundé te zijn. Voor nu wens ik u alvast gezegende kerstdagen en een goed 2012!
23 oktober 2011
Na 3,5 week in het dorp te zijn geweest, ben ik nu weer een weekendje in Yaoundé. Tja, wat is er eigenlijk allemaal gebeurd in de afgelopen weken? Veel en toch is het leven soms zo gewoon en alledaags. Toch even wat wetenswaardigheidjes.
Bereikbaarheid
Het mobiele netwerk is heel erg zwak in het huis waar ik woon. Hierdoor ben ik zowel telefonisch als per email erg slecht bereikbaar. Blijf het echter gewoon proberen als je me niet te pakken krijgt per telefoon. Als ik bijvoorbeeld mijn taalhelper bel, moet ik het soms ook 10 keer achter elkaar proberen en krijg hem dan uiteindelijk vaak toch te pakken. Mijn emails heb ik in de afgelopen maand slechts 2x gechecked. Dat is natuurlijk veel te weinig. Ik moet er echt voor op weg en kom dan na een uur soms nog zonder emails thuis. Dat moedigt natuurlijk niet aan om ‘eventjes’ op weg te gaan. Bovendien is Mbangassina (waar de telefoontoren staat) op het moment afgesloten voor verkeer ivm de vele regen. Nog een paar weken en dan is het weer het droge seizoen. Anderhalve maand geleden heb ik een antenne besteld en hoop dat dat uitkomst gaat geven. Ik verwachtte die al zo’n beetje elk moment. Helaas hoorde ik net dat dat nog wel verschillende maanden gaat duren voordat die aankomt….
Eten koken
Het valt soms niet mee om elke dag weer wat lekkers te koken en ik ben dan ook maar aan de vitaminepillen gegaan. Eén keer per week is er een grotere markt, waar je o.a. vlees en wat ‘westerse’ groenten zoals sla, komkommer, paprika en aardappels kunt kopen. Jammer genoeg is deze markt op zondag en ga ik er liever niet te vaak heen. Alleen als ik visite uit Yaoundé krijg, probeer ik toch wel wat ‘uit de kast’ de halen. De zondag is voor mij vaak zo’n fijne dag, waarop niets hoeft. Maar soms ontkom ik er dus niet aan. Op de kleinere markt in een andere plaats, die op maandag valt, is geen vlees te koop en zijn er alleen lokale groenten te koop. Ik weet echter nog niet goed hoe ik dit moet koken en bovendien is het enorm veel werk om dit te bereiden en die tijd besteed ik liever aan taalstudie en contacten met de buren. Van een collega heb ik een weckketel en weckpotten op de kop kunnen tikken. Ik ben nu een weekendje in Yaoundé en heb inkopen gedaan: groenten, gehakt, etc. Vandaag heb ik 5 potjes nasi en 5 potjes lasagnesaus ingemaakt. Kom maar op met de gasten in het dorp.
Afrikaanse kookles
Toen ik een tijdje geleden bij Benjamin (de alfabetiseringswerker) was, had zijn dochter lekker eten gekookt met een lokale groente die ik normaal gesproken niet zo lekker vind. Ik vroeg haar mij een keer kookles te geven. Zij loopt elke dag ruim 2 uur naar school en weer ruim 2 uur naar huis en komt dan langs mijn huis. Op woensdagmiddag is ze vrij en aan het eind van de woensdagmiddag ben ik altijd bij haar buurvrouw. Zo kwam het dus dat zij op een woensdagmiddag uit school bij mij langs kwam. Ik had de inkopen gedaan en samen maakten we dit gerecht klaar. Het was eigenlijk een heel simpel gerecht, maar het koste ons toch nog 2,5 uur om het te koken! Mijn huishulp (Dominique) was er ook en er waren nog wat andere mensen. Zo aten we met z’n allen onze Afrikaanse kookkunsten. Ik kwam er echter achter dat ik niet de enige ben die deze groente niet zo lekker vindt (de helft van de Kameroense aanwezigen aten niet met ons mee). Daarna ging zij met mij mee, wat haar een uurtje lopen scheelde. Ik hoop zo in de toekomst vaker kookles te krijgen van deze en gene en te leren hoe ik moet koken met de dingen die plaatselijk beschikbaar zijn.
Nederlandse kookles
Maanden geleden had ik Mathilde (die toen nog bij mama Bernadette (mijn buurvrouw) woonde) beloofd om haar iets te leren bakken. Vorige week zaterdag kwam ze langs en hebben we samen boterkoek gebakken. Ik heb zelf een klein oventje omdat ik van bakken houd, maar de meeste mensen in het dorp hebben dat niet. Er is echter een manier om een pan tot oven om te toveren. Je doet zand onder in de pan en zet het bakblik daarop, deksel op de pan en je oven boven het vuurtje is klaar. Het schijnt goed te werken. Het lijkt mij wel geinig om dat eens uit te proberen.
Verkiezingen
Tijdens de verkiezingen en de uitslag 2 weken later was ik in het dorp. Alles is gelukkig rustig verlopen. Door de verkiezingen is de verkoop van de cacao wat langzaam op gang gekomen omdat door de verkiezingen de kopers wegbleven. Nu alles rustig is verlopen en er niets aan de hand lijkt te zijn, komt de verkoop gelukkig ook beter op gang. Cacao is de hoofdbron van inkomsten in het gebied waar ik woon. Volgens mij is er niet één gezin dat geen cacao verbouwt.
Afrikaanse manieren
MBAM is bekend om de ananasteelt. Wat een feest om in MBAM te gaan wonen en dus elke dag ananas te kunnen eten, dacht ik. Helaas blijkt Tuki een vreemde eend in de bijt te zijn en doen zij niet mee aan de ananasteelt. Toch wel enigszins teleurgesteld hierdoor ben ik uiteindelijk toch maar bij deze cacaoboeren en cassaveverbouwers gaan wonen ;-). Nu had een vriend (die getrouwd is met de zus van Dominique, mijn huishulp) uit een nabijgelegen taalgroep ananasplanten beloofd. Zo ging ik dus afgelopen week op pad met Dominique. Na een uur lopen kwamen we bij hun huis aan. Dominique ging gezellig met haar zus kletsen en ik ging met Rodrique naar het veld om planten te halen. Toen we weer bij zijn huis kwamen, was er een vrouw die ook nog een hele lading ananasplanten voor me had gezocht. Zo liepen Dominique en ik, volgens Afrikaanse manieren, met een grote bundel ananasplanten op ons hoofd weer terug naar mijn huis. Toen we thuiskwamen, bleken we 22 ananasplanten bij ons te hebben. Dat wordt dus smullen over een jaartje.
Taalles
Was er in het begin helemaal geen touw aan vast te knopen, zo begin ik nu soms sporadisch woorden in een zin of een gesprek te herkennen. De afgelopen maanden heb ik dan ook veel zelfstandige naamwoorden geleerd. Werkwoorden zijn lastiger omdat die telkens veranderen. De Bantu-talen (waar Tuki er 1 van is) werken met zelfstandige naamwoordklassen. Dit betekent dat hele zinnen veranderen als er een zelfstandig naamwoord verandert. In het Tuki zijn er 16 klassen en ik dacht nog wel dat Frans lastig was met 2 groepen woorden: mannelijk en vrouwelijk… Zo wilde ik graag leren tellen in het Tuki om me zo te kunnen redden in de winkel en op de markt. Helaas voor mij. Ook het tellen is afhankelijk van hetgene dat je wilt tellen. Het woord voor één is dus anders als je 1 brood bestelt dan 1 ei bijvoorbeeld. Leuk he? Verder telt men als volgt: 1, 2, 3, 4, 5, 6, maar 7 blijkt 6 + 1 te zijn, 8, en dan 9 blijkt weer 8 + 1 te zijn, 10. Zeventig is 60 + 10 en negentig is 80 + 10. Leuk als je 999 moet zeggen: achthonderd en honderd, tachtig en tien, acht en één. Niet de klassen vergetend natuurlijk, want zomaar van 1 tot 10 tellen is niet mogelijk in het Tuki. Je bent altijd íets aan het tellen.
Alfabetiseringsklassen
En ‘last but certainly not least’ zijn er in de afgelopen maand 2 alfabetiseringsklassen begonnen!!! De mensen zijn enthousiast. Het is echt leuk om te zien hoe zij hun eigen taal voor het eerst ontdekken op schrift. Brainstormen over woorden, die vervolgens op het bord worden opgeschreven. Tot nu toe had ik m.n. leerkrachtentrainingen gegeven, maar nu zie ik dus het echte veldwerk. Op het moment geven Joseph en Benjamin 4 middagen per week lees- en schrijfles. Dat is best veel en het schopt ook wel mijn taallessen een beetje in de war omdat Joseph ook 3x per week mijn taalhelper is. Ik hoop dat er wat mijn taallessen betreft een structurele oplossing komt. Maar ik vind het erg leuk om het enthousiasme te zien bij Joseph en Benjamin en ook bij de cursisten.
Bezoek
Komende week krijg ik bezoek van 3 mensen van SIL. Zij komen nog een paar daagjes klussen en dan is het huis eindelijk echt af. Hiep, hiep, hoera. En over ruim 2 weken krijg ik bezoek uit Nederland. Ik hoop van 15 november t/m 6 december met mijn ouders in Kameroen rond te reizen.
5 oktober 2011
Alcoholisme
Het blijkt nu dat je normaal gesproken geen bijwerkingen hebt van het medicijn Mectizan, tenzij je alcoholist bent of als je het medicijn in geen járen hebt genomen. Aangezien dit voor mij beiden niet geldt, had ik ook totaal nergens last van. Dit gaf voor mij echter wel de grootte van het alcoholprobleem aan in het gebied waar ik woon, aangezien zoveel mensen wel veel bijwerkingen hebben. Deze week zat ik in een vertaalcursus in Yaoundé. Er werden verschillende voorbeeldboekjes getoond, waarvan de copyrights het toelaten om ze te vertalen en de drukken. Mijn taalhelper was één van de deelnemers en koos een boekje over alcoholisme uit. Dit was het eerste probleem wat hij noemde toen we klassikaal een lijst met maatschappelijke problemen gingen maken.
Cursussen
Deze week heb ik bij een cursus vertalen gezeten. Vorige week zat ik bij een cursus die mensen trainden om het Bijbelgebruik in de moedertaal te stimuleren. Helaas was er weinig tijd voor diepgaande discussies, maar wat mij vooral boeide tijdens deze cursus waren alle persoonlijke verhalen van de mensen. Kan je 100% in de cultuur staan en 100% christen zijn? Kan je als christen je zoon naar een jongensinitiatie sturen? Waarom wel, waarom niet? Zijn er zaken in je omgeving die geadresseerd zouden moeten worden door de kerk? Zo ja, welke zaken en hoe zou je ze bespreekbaar willen maken? Wat zijn daarin de goede dingen, wat zijn de slechte dingen en welke dingen zijn neutraal? Ik zou hier nog wel een paar weken over willen discussiëren, de week was te kort.
Dierentuin
Mijn taalhelper Joseph en de alfabetiseringswerker Benjamin namen deze 2 weken deel aan cursussen op het SIL-centrum hier in Yaoundé. Ik wilde hen trakteren om een uitje in het tussenliggende weekend. Ik gaf hen een paar opties en zij kozen voor de dierentuin. Daar bleken ze nog nooit geweest te zijn en ze hadden bijvoorbeeld nog nooit een leeuw gezien. Ze wonen echter op de Savanne en vroeger leefden hier ook leeuwen en andere grote dieren. In de volksverhalen komen ze dus veel voor. Het zien van de leeuwen was dan ook wel het hoogtepunt. Het was de mooiste dag van hun leven, zeiden ze.
Een regen van vis
“Heb je wel eens gehoord van vissen die uit de lucht komen vallen?”, vroeg mijn huisgenoot gisteren aan ons. Met z’n vieren keken we haar ongelovig aan. Dit meent ze toch niet echt? “Het bestaat echt.”, zei ze. Ik heb de vissen zelf gezien. Ze was eergisteren bij een Kameroens gezin en een klein meisje kwam binnen met een visje in haar hand. “Waar heb je die gevonden?”, vroeg mijn huisgenoot. “Buiten op de trap.”, zei ze. “Nee, dat geloof ik niet.”, vervolgde mijn huisgenoot, “Dat kan niet. Die komen toch niet zomaar uit de lucht vallen?” “Jawel hoor”, deed de oma van het meisje er nog een schepje bovenop, “dat gebeurt regelmatig.” Even later komt het meisje weer binnen met nog een visje dat ze ook op de trap gevonden blijkt te hebben. Ze leven beiden nog en gaan in een kommetje water. Thuisgekomen zoekt mijn huisgenoot op google en het blijkt inderdaad vaker voor te komen. Wij kunnen het bijna niet geloven. Zojuist raadpleegde ik toch ook google maar eens op regen van vis en ja hoor, het blijkt toch echt te bestaan. Toch wel handig als je visje zo op je bord komt vallen.
13 september 2011
Allemaal beestjes…
Die mug, die mug, die grote helicopter….
Toen ik begin september terug naar mijn dorp ging, voelde ik me moe en niet helemaal lekker. Na een paar dagen was ik aan het werk in huis en voelde me opeens héél moe en in no time steeg de koorts tot bijna 40 graden. Vast malaria, dacht ik. Ik had een zelftest in huis en besloot me te testen. Géén malaria, wees de test uit. Ik nam paracetamol, sliep nog wat en de koorts nam weer af. De volgende dag voelde ik me redelijk goed, had geen koorts meer en ik ging met iemand naar de Katholieke kerk, zoals ik had beloofd. Verder had ik die dag veel bezoek. De volgende dag werkte ik weer in huis en opeens voelde ik me weer heel moe en steeg de koorts weer tot bijna 40. Dit moet toch echt malaria zijn, dus ik zocht een taxi-brommer op en ging naar een ziekenhuisje om me te laten testen. De test wees dit keer wel malaria uit. Ik ging naar huis, nam mijn anti-malaria medicijnen en sindsdien zakte de koorts en kon ik weer werken. Het heeft nog ongeveer 2 weken geduurd voordat ik mijn eetlust weer helemaal terug had. Goed voor de lijn :-).
Mectizan
Dat is de naam van een medicijn dat ik binnenkort ga nemen. Het gebied waar ik woon is namelijk ook het leefgebied van hele kleine zwarte vliegjes. Moot moots genaamd. Moot moots zijn eigenlijk maar nare kleine wezentjes. Ze bijten je overal waar ze maar kunnen, het liefst in je voeten en je enkels. Ze leven in gebieden waar snelstromend water is en zijn drager van de filaria-worm. Als ze je bijten laten ze larven in je lichaam achter en dat zorgt voor een enorme jeuk. Het jeukt soms 1,5 week later nog. De filaria gaat zich vermenigvuldigen en verplaatsen in je lichaam en als ze uiteindelijk in je ogen terecht komen, wordt je blind, rivierblindheid genaamd. Daarom zijn er zo veel blinde mensen, vaak oude mensen, in het Mbam-gebied. Gelukkig zijn er medicijnen voor. Sinds een aantal jaren wordt Mectizan gratis verstrekt aan de mensen in het Mbam-gebied en men neemt dit minimaal 1x per jaar. Het medicijn heeft veel bijwerkingen, maar is effectief tegen de filaria. Mensen in het dorp krijgen alleen mectizan en nemen paracetamol erbij. Ik neem mectizan en krijg er waarschijnlijk nog wat bij om de bijwerkingen te verminderen. Verder bescherm ik me nu beter door vaak lange broeken en sokken in het dorp te dragen en ik heb ontdekt welke insectenwerende lotion wél werkt tegen de moot moots. Ik voel me vaak gezegend en kan de zorg krijgen die ik nodig heb en kan eigenlijk gaan en staan waar ik wil. Dat besef ik des te meer als ik de mensen om me heen zie in het dorp. Mensen die soms sterven omdat ze geen geld hebben voor goede zorg of het verkeerd besteden. Handicaps die verholpen zouden kunnen worden met de goede zorg, etc. Dat is schrijnend.
Beestjes in mijn tuin
Al mijn prachtige tuinzaden zaten in de grond. Sommigen kwamen beter op als anderen. Maar over het algemeen kwamen ze op en groeiden ze. Maar…. de buren hebben kippen en die komen regelmatig in mijn tuin, ondanks dat mooie hek om mijn tuin. Zij houden van graven en graven al mijn zaden en opgekomen plantjes weg. Daarnaast zijn er allerlei andere kleine beestjes die aan de blaadjes knabbelen. Gisteren heeft iemand mijn tuin met insecticide bespoten. Over 3 weken ga ik weer terug naar het dorp. Ik ben benieuwd wat er van mijn tuin is overgebleven…
Begrafenissen
Het is niet te geloven hoeveel sterfgevallen er zijn in en om Bilomo. Het lijkt wel alsof dat het enige is waar mensen druk mee zijn. Bijna elke week zijn er enkele sterfgevallen en omdat iedereen familie van iedereen is, zijn mensen er erg druk mee. Als er iemand is gestorven, geeft men een grote begrafenis. Het begint de avond van tevoren al, er is muziek, eten en alcohol en iedereen blijft de hele nacht op de wake. De volgende dag is de begrafenis en worden er eerst allerlei ceremonies uitgevoerd om vervolgens over te gaan tot de begrafenis zelf, waarna er ook weer eten is. Mensen steken zich diep in de schulden om een ‘goede’ begrafenis te geven. Veel mensen zijn dronken op de begrafenis. Het is soms heel tegenstrijdig. Mensen hebben geen geld om iemand naar het ziekenhuis te sturen. Maar als iemand vervolgens overlijdt is er opeens wel geld voor eten, alcohol, huur voor stoelen en muziek, etc. Zo was mijn taalhelper pas boos op zijn familie om deze reden en weigerde naar de begrafenis te gaan. Hij is verpleegkundige en had hen van tevoren gewaarschuwd. Verder worden voorouders en geesten vaak ingeschakeld om allerlei redenen. Ik hoor vaak bizarre verhalen. Dit is echt een gebedspunt. Dat mensen Jezus leren kennen als hun Verlosser, zodat ze zich veilig mogen weten onder Zijn hoede en niet meer hoeven te leven in angst. Dat ze vrij mogen komen van alles wat hen bindt.
Verkiezingen
Op 9 oktober zal de presidentiële verkiezing plaatsvinden. Bid voor ELECAM, de organisatie die de stemmen gaat registreren en de verkiezing organiseert. Dit zal de eerste presidentiële verkiezing zijn die deze organisatie organiseert omdat ze opgericht is in januari 2010. Bid dat de verkiezing rustig en eerlijk zal verlopen. Bid voor vrede in Kameroen.
In Yaoundé
Tot en met eind september blijf ik in Yaoundé ivm een training op het SIL-centrum hier. De eeste week is een training over het stimuleren van het bijbelgebruik in de moedertaal en de tweede week wordt er een training gehouden voor het vertalen van niet-bijbelse teksten. Voor alfabetiseringswerkers erg nuttig dus. Ik hoop door het bijwonen van de cursussen de Tuki-deelnemers straks in het dorp beter te kunnen helpen en te stimuleren, doordat ik weet wat ze hebben geleerd in de training.
Wie weet tot mails en tot skypes dus :-).
30 augustus 2011
Klussen, klussen, klussen
Het klussen is nog niet afgelopen. Vorige week kwam er 4 mensen uit Yaoundé en zij hebben ontzettend veel werk verzet. Mijn toilet is geïnstalleerd ! Hiep hiep hoera. Verder heb ik nu luiken, een dakgoot, muskietengaas tussen de opening tussen de muur en het dak én sinds afgelopen week ligt het dak niet meer los op mijn huis, maar zit ie echt vast aan het huis. Laat nu de harde wind maar komen in september.
Tuin
Hier in het dorp kan ik tomaten, uien en wortels kopen. En een enkele keer zie ik sla of een komkommertje. Vanuit Nederland heb ik heel veel zaden toegestuurd gekregen. Ik ben nu bezig om het te zaaien en zie ernaar uit om straks naar de tuin te kunnen gaan en me af te vragen wat ik vandaag eens zal eten :-).
Alfabetiseringswerk en voetbal
Eén van de taalgroepen in Mbam: Numaala heeft in augustus voetbalwedstrijden georganiseerd met als doel om het alfabetiseringswerk te promoten. Vorig jaar hadden ze het er al over en ik heb het alleen maar aangemoedigd. Ik vind dat geweldig die creativiteit. Ik had vorig jaar al beloofd dat als ze het organiseren, ik aanwezig zou zijn. Nu moest ik er dus aan geloven en ben ik naar de finale gegaan. We vertrokken om 8.00 uur ‘s morgens en om 23.00 uur was ik uiteindelijk weer thuis in Yaoundé. De reportage was in Numaala en ze schijnen tijdens de maand augustus ook alfabetiseringsklassen gedaan te hebben. Het hele dorp was aanwezig. Resultaat: iedereen weet nu dat Numaala geschreven kan worden en er gaan minimaal 3 alfabetiseringsklassen starten in september. Echt super dus.
Verjaardag
Op mijn verjaardag ben ik enorm verwend. De dag van tevoren voelde ik me al een beetje jarig toen ik mijn uitpuilende postvakje leegmaakte en 2 pakketten op kon halen. Uiteraard heb ik die netjes voor mijn verjaardag bewaard :-). Ik heb appeltaart, kwarktaart en advocaat gemaakt, wat ‘s avonds door iedereen werd gewaardeerd. Ik heb zelfs gehoord dat sommigen er in Nederland ook een taartje op genomen hebben :-). Hartelijk bedankt voor alle mailtjes, kaartjes en facebook-berichten! Heel leuk!
20 augustus 2011
Zelfgebakken brood
Ik zit nu net aan mijn ontbijt. Ik heb brood gebakken en dat is nu (2 dagen later) nog lekker zacht. Echt een wonder. Ik heb in Yaoundé n.l. een aantal keren brood proberen te bakken, maar dan wilde het deeg niet rijzen. Nu rijst het enorm en dat geeft luchtig brood. En ik zit nu dus aan een lekker bolletje wit brood met hagelslag uit Nederland, net een gebakje :-).
Gefladder in je oor
Waar ik pas zo bang voor was en waarom ik het helemaal niet erg vond om een hoofddoekje op te doen, gebeurde gisteravond gewoon in mijn eigen huis: er vloog een vliegje in mijn oor... Tja, en daar zit ie dan: gevangen in je oor en dat fladdert om vrijheid. Best een vreemd gevoel. Ik had ook wel even een gevoel van paniek omdat ik me die man in het veld herinnerde met een bloedend oor. Ik ging naar buiten en vond mama Bernadette. Ze haalden snel water en goten dat in mijn oor en zo probeer je het vliegje eruit te halen. Elke keer leek hij weg te zijn en 5 minuten later begon hij toch weer te fladderen... Na een uurtje water in mijn oor gieten en wachten hield het gefladder dan toch op. Waarschijnlijk verdronken. Weer een ervaring rijker...
Cacao-seizoen
Het cacao-seizoen is begonnen. Overal ruik je nu de zoete, alcoholische geur van de cacao dat in de zon ligt te drogen. Mensen zijn er druk mee, brommers en taxi's rijden met grote zakken cacao rond. Cacao is de hoofdbron van inkomsten hier. Er is hier volgens mij niemand die geen cacao-plantage heeft. Het levert veel geld op. De tijd gaat nu dus aanbreken dat mensen weer geld te besteden hebben. Sommigen besteden het wijs en investeren in gebouwen, veel mensen besteden het aan eten en drinken (lees: alcohol). Het trekt ook bandieten aan en er zijn al een aantal verhalen van berovingen. Gelukkig is dit eigenlijk altijd als het al donker is (vanaf 18.30 uur dus). Het cacao-seizoen duurt tot november/december.
Brommen of lopen
Nu ik geen auto heb, is dit ook een uitdaging. Ik kan mijn tijd nu niet meer zelf plannen. Mijn taalhelpers wonen ruim een uur lopen bij mij vandaan. Afgelopen week wilde ik een brommer nemen. Je begint richting je bestemming te lopen en zodra er een brommer langskomt, vraag je of je mee kunt. Gedurende het hele uur was er niet 1 brommer die me mee kon nemen en was ik bijna een uur te laat op mijn afspraak. Op de terugweg vond ik gelukkig een brommer nadat ik een half uur gelopen had en was net voor het donker thuis. Zo gaat het elke dag. Je hebt geluk als je een brommer vindt, zo niet, dan moet je lopen. Gisteren had ik besloten een brommer te regelen om me op te komen halen op een bepaalde tijd, zodat ik zeker wist dat ik op tijd thuis zou zijn. Helaas, hij was blijkbaar niet zo van de klok. Ik vond dus na een half uur een andere brommer en we kwamen in het schemer de brommer tegen die me op had moeten halen...
7 augustus 2011
Dorpsleven
“Wat doe je nu elke dag?”, “Hoe ver is de waterpomp bij je huis vandaan?” en “Hoe doe je taalstudie?” zijn vragen die ik regelmatig krijg. Tja, wat doe ik elke dag. Dat vraag ik me ook wel eens af aan het einde van de week. De weken vliegen om en voor mijn gevoel komt er soms niets uit mijn handen. Ik zal een beschrijving geven van 2 verschillende dagen van afgelopen week om een indruk te geven. Het is best een heel verhaal geworden, maar het geeft hopelijk een goed idee van mijn leven hier in Kameroen.
Dinsdag 2 augustus
6.30 uur sta ik op. Vandaag wil ik een hele productieve dag hebben en van 8.00 tot 12.00 uur hard werken. Ik laat de hond uit en geef hem eten, ga water putten bij de buren op zo’n 100 meter afstand, kook een beetje water en ga de afwas doen. Voor ik het weet is het al 8.45 uur. 8.45 uur komen 2 overbuurvrouwen met een baby binnenstappen. Ze komen me even gedag zeggen. Ze zijn nog niet binnen of het begint te regenen. Achter mijn huis is een man een hek om mijn toekomstige tuin aan het plaatsen. Hij schuilt onder een te klein afdakje en ik nodig hem ook binnen uit. Ik kan moeilijk die mensen in de regen wegsturen en ze zijn er al ruim een uur als de regen wat vermindert. Inmiddels zijn er ook zo’n 5 kinderen binnengekomen. Om 10.15 uur wordt het dan toch droog en gaat ieder weer zijns weegs. Ik doe mijn deur dicht en ga op mijn computer werken. Binnen 10 minuten wordt ik echter achter mijn huis geroepen. Het draad voor het hek is bijna op… Ik moet dus naar Mbangassina. Ik maak eerst snel mijn planning voor de taalsessie af voor ‘s middags; dan is dat tenminste klaar. Vervolgens ga ik naar Mbangassina om het draad te kopen. In Mbangassina woont de voorzitter van het taalcomité en hij tobt met zijn gezondheid. Telefonisch kan ik hem niet bereiken en ik wip even bij hem langs om te kijken hoe het gaat. Het gaat redelijk en hij wacht op bericht van de dokter. Met een klein uurtje ben ik weer thuis en kan weer aan het werk. Inmiddels is het al bijna 12.00 uur. Ik werk een klein poosje en maak ook alvast de planning voor mijn taalsessie voor woensdag. Na een poosje maak ik een broodje ei klaar en ik nodig de man die in mijn tuin aan het werk is uit. Als die man er nog steeds is, komt inmiddels de buurman thuis en komt even langs. Als ze uiteindelijk om 14.45 uur weer weg zijn, ben ik best moe en ga even een half uurtje een dutje doen. Daarna is het alweer tijd om me klaar te maken en naar mijn taalhelper te gaan, waar ik om 16.00 uur verwacht word. Tot nu toe was ik niet tevreden met mijn taalstudie. De methode die ik in Engeland had geleerd (TPR) vond ik lastig toe te passen. Ik kan moeilijk met mijn hele hebben en houwen onder mijn arm naar mijn taalhelpers gaan. En zoveel plaatjes van dingen heb ik ook niet. De laatste week van juli was ik echter een weekje in Yaoundé en daar heb ik gezocht naar materialen en ze ook gevonden. Al die plaatjes heb ik uitgeprint en meegenomen naar het dorp. Vandaag zal ik daar voor het eerst mee gaan werken met Antoinette. Als ik bij haar kom, vertel ik haar wat ik gevonden heb en we gaan aan het werk. Het is voor haar nog een beetje wennen, maar na een poosje gaat het steeds beter. Eerst leg ik 2 plaatjes op tafel: een man en een vrouw. Zij zegt: wijs me de man aan (tihiyamɔ onomótó). Als ik de man aangewezen heb, zegt ze: wijs me de vrouw aan. Ik voeg nog een plaatje toe en weer geeft ze me soortgelijke opdrachten. In een mum van tijd ligt te tafel vol met plaatjes en als ik diep nadenk en de woorden in mijn hoofd vaak herhaal, lijk ik het zowaar nog te begrijpen ook. Als we alles gedaan hebben, nummer ik alle plaatjes en neem het op op mijn voicerecorder (die ik van de kinderen van De Zaaier heb gekregen bij mijn afscheid op school :-) ). Ik ben er ruim een uur en deze middag voelt als een kleine overwinning. Eindelijk ben ik op de goede weg.
Ik ga naar huis en ga het brood halen dat ik uit Yaoundé voor het gezin van papa Abraham had meegenomen. Ook mijn laptop heb ik bij me. Vlakbij het huis van papa Abraham is er n.l. bereik met mijn mobiele telefoon onder een mango-boom. Ik parkeer mijn auto onder de mango-boom, open mijn computer en zet het internet via mijn telefoon aan. Het is ontzettend traag en het duurt meestal minimaal 30 minuten om een paar emails binnen te halen. Het mobiele netwerk is dan ook wel een beetje instabiel; de streepjes op mijn telefoon gaan heen en weer van 1 tot 3 (maximum bereik is 5 streepjes). Maar goed, na een half uur geduld hebben en veel nieuwsgierige voorbijgangers heb ik dan toch mijn emails binnen. Ik sluit mijn computer af, doe de auto op slot en loop naar papa Abraham. Ik zit daar 20 minuten en ga om 18.30 uur net voor het donker weer naar huis.
Ik ben nog geen 5 minuten thuis en de kinderen van de buren zijn er alweer. Ik had gisteren van een vrouw 3 ‘batons de manioc’ gekregen. Dat is cassave dat in bladeren wordt gerold. Dit zijn lange staven die gekookt worden en daarna kan je het koud eten. Voor de insiders: op het schilderij in mijn woonkamer heb ik een jongetje getekend met een schaal op zijn hoofd. In die schaal liggen ook batons de manioc. Deze ‘staven’ heb ik in stukken gebroken en aan de kinderen gegeven. Vervolgens heb ik ze naar huis gestuurd. Paul en Dominique zouden nog komen. Dominique (dochter van papa Abraham) komt bij mij werken voor 2 dagen in de week en ze zou langs komen zodat we afspraken kunnen maken. Paul (woont bij papa Abraham) wil graag gitaar leren spelen en komt elke dag langs om te oefenen. Ik laat mijn deur de hele avond openstaan, en zet de data van mijn voicerecorder op mijn computer. Ik heb een computerprogrammaatje (Vocabulary Manager) kunnen downloaden waar ik geluid aan plaatjes kan koppelen. Vervolgens kan ik mezelf overhoren. Ik zie dan heel veel plaatjes op mijn beeldscherm en hoor een woord. Dan moet ik het goede plaatje aanklikken. Het is nog best wat werk om het erin te zetten, maar het werkt wel super. Zeker nu in het begin. Om 21.30 uur zijn ze er nog niet. Ze komen vast niet meer en ik doe mijn deur dicht en werk nog een poosje door. Wat een wonder: de hele avond stond de deur open en er is niemand op bezoek geweest. Meestal moet ik mijn deur dicht doen als ik liever even alleen ben en geen bezoek wil hebben. Paul en Dominique zijn trouwens de volgende ochtend langs geweest. En tja, hoe productief was mijn dag nu?
Donderdag 4 augustus
5.45 uur sta ik op, laat de hond uit, geef hem te eten en pak mijn jerrycans. Gisteravond was ik te laat thuis om nog water te kunnen halen en mijn laatste druppel drinkwater is bijna op, dus ik moet hoognodig water pompen. Water om te wassen, haal ik uit de put bij de buren op zo’n 100 meter afstand. Met een emmer aan een touw hengel je dan je water omhoog. Dit water is echter vies en soms bruinig. Voor het drinkwater moet ik dus wat verder weg en neem de auto mee. Deze waterpomp is op ruim 1 km afstand. De kinderen van de buren gaan dan ook vaak mee. Zij helpen mij door te pompen en ik help hen door ook hun jerrycans mee te nemen in de auto. Dit is een gesloten bron, gemaakt door een Nederlands bedrijf. Je moet dan een soort wiel ronddraaien om het water omhoog te pompen. Tot nu toe deed ik dit zo’n 2 tot 3 keer in de week. De kinderen hebben best een heel aantal jerrycans en het duurt 1 uur voordat we weer thuis zijn. Ik ga komende week iemand zoeken die voor een zakcentje mijn jerrycans wil vullen, want dit kost me tot nu toe teveel tijd.
Als ik thuis kom, vul ik het resevoir van mijn waterfilter en kleed ik mezelf goed aan tegen de insecten: lange broek aan, sokken en dichte schoenen aan, een truitje met lange mouwen aan en pak mijn laatste beetje drinkwater. Ik ga vanmorgen een poosje mee naar het veld om te helpen met pinda’s oogsten. Ze vertrekken meestal al voor 7.00 uur, maar vanmorgen zijn ze laat en zullen pas om 8.00 uur vertrekken omdat het nog zo bewolkt is. Om 8.00 uur ga ik naar hun huis en ze vragen me of ik geen hoofddoek op doe. Nou eh, is dat nodig dan? Het blijkt dat er kleine beestjes op het veld zijn die in je oren vliegen. Ik ga dus graag terug naar mijn huis om een hoofddoek te halen die ik over mijn oren kan trekken. Even later vertrekken we met z’n allen: Margo (de 2e vrouw), 2 tienermeisjes en 2 kinderen. Onderweg hakt Margo wat stukjes boombast van een boom en we vervolgen onze weg. Dit veld is dichtbij en na 10 minuten lopen zijn we er al. Margo gooit op elke stapel geoogste pinda's van gisteren een stukje boombast. Ik vraag waarom ze dit doet en het blijkt dat dit ervoor zorgt dat de boze geesten de pinda's niet komen stelen... De schaal wordt van hun hoofd gehaald, slippers worden uitgeschopt, handen worden gewassen en ze gaan op de grond zitten. Uit de schaal komt eten tevoorschijn en we gaan eerst met z’n allen eten: cassave en een soort vrucht die ik alleen nog maar in Kameroen heb gezien. Daarna nemen ze de houw en we gaan aan het werk. De pinda’s groeien in de grond, je trekt de plant uit de grond en de pinda’s komen vanzelf mee. We wieden tegelijk het onkruid en zij hakken de grond los met de houw. Al werkend wordt er gekletst en gezongen. Het is eigenlijk heel gezellig. Na een poosje komt er een man langs en Margo roept hem om hem pinda’s te geven. Als de man dichterbij komt, blijkt zijn oor te bloeden. Er is een insect ingekomen en die knaagt zich schijnbaar naar binnen. Margo raadt hem aan naar het ziekenhuisje te gaan om het eruit te laten halen. Brrr, wat ben ik blij met mijn hoofddoek. Na 3 uur werken, ga ik naar huis om me te douchen en weer aan de taalstudie te gaan.
Als ik thuis kom, blijkt mijn waterfilter ook hard gewerkt te hebben en heb ik weer aardig wat drinkwater, ik ga water putten en water koken en giet het in een emmerdouche. Dit is een emmer met een sproeikop aan de onderkant. Die emmer hijs ik met een touw omhoog en als ik eronder sta, draai ik een hendel om en kan me heerlijk douchen. Ik ben nog maar net klaar of ik krijg een telefoontje van Benjamin (de alfabetiseringswerker uit het taalcomité). Hij is in het ziekenhuis en komt langs mijn huis als hij naar huis gaat. Of ik thuis ben. Ja, dat ben ik en even later staat hij bij me op de stoep. Hij had een puist op zijn buik die was gaan ontsteken. Zijn hele buik en zijn bovenbeen deden pijn en hij had moeite met lopen. In het ziekenhuisje hebben ze het opengesneden en alle pus eruit gehaald. Het zat heel diep en ze hebben het zonder verdoving gedaan (!!) Hij zei dat hij het heeft uitgeschreeuwd. Hij heeft in het ziekenhuis ruim een uur nodig gehad om ervan bij te komen. Morgen moet hij terug komen voor controle en om het gaasje uit de wond te laten halen. Hij heeft ook een berg medicijnen meegekregen. Het was 12.30 uur en hij had nog niet gegeten en had ook zijn pijnstillers nog niet genomen. Dus ik kookte wat macaroni met boontjes dat we wat op smaak brachten met zout, peper en maggi. Daarna nam hij zijn medicijnen en vervolgde zijn weg lopend naar huis (1 uur lopen vanaf mijn huis). Hij was nog niet weg of Paul kwam er aan. Hij oefende een half uurtje op mijn gitaar terwijl ik op mijn computer ging werken. Ik ga een moestuin maken achter mijn huis en ik vroeg hem of hij mijn tuin wil onderhouden en dat wilde hij wel. Super! Om 16.00 uur moet ik weer bij mijn taalhelper zijn en we oefenen met nieuwe plaatjes.
Elke dag heb ik nieuwe plaatjes, die ook op de vorige dag voortbouwen. Dinsdag b.v. leerde ik man, vrouw, jongen, meisje, baby, lopen, zitten, liggen, staan, glas, bord, etc. Woensdag leerde ik de man loopt, de vrouw loopt, de jongen zit, de baby ligt, pan, koekepan, fornuis, etc. Donderdag leerde ik pak, leg neer, de man pakt de sinaasappel van de tafel, konijn, bij, spin, etc. En vrijdag was mijn taalhelper in staat om tegen mij te zeggen: sta op van de bank, pak de mok, schep er water mee uit de emmer, gooi het water weg, zet de mok op tafel, ga weer zitten op de bank. Ik was best een beetje trots op mezelf dat ik hem begreep :-).
Productiviteit
Het is soms echt lastig om hard ergens aan door te kunnen werken. Ik probeer mijn deur ‘s morgens dicht te houden en vertel tegen iedereen dat ik ‘s morgens heel hard aan het werk ben om te taal te leren. De ochtenden zijn hier n.l. het beste voor omdat dan heel veel mensen op het veld werken. Ik merk dat ik ‘s morgens al minder bezoek krijg en ook de kinderen komen niet meer zo vaak.
Vanaf komende week komt Dominique mij helpen met het huis schoonmaken, water putten, de was doen, brood bakken, hondevoer maken, etc. In het begin zal het me meer werk geven om haar dingen uit te leggen, maar uiteindelijk zal het me hopelijk veel tijd opleveren. Komende week hoop ik groenten in mijn moestuin te zaaien (als het hek tenminste eindelijk klaar komt…) en dan gaat Paul dit onderhouden.
Ik heb vanaf vandaag geen auto meer tot mijn beschikking en dit geeft me de gelegenheid om iemand te vragen om water te halen voor mij. Ook kan ik niet meer met mijn auto naar de mango-boom rijden om mijn email binnen te halen en zal waarschijnlijk met mijn laptop op de brommertaxi naar Mbangassina gaan om bij de voorzitter van het taalcomité mijn emails binnen te halen. Ik heb echter in mijn tuin rondgelopen met mijn telefoon en ik heb goede hoop dat ik op termijn mijn email thuis binnen kan halen. Ik ben op het moment aan het zoeken naar een antenne, die ik op een paal in de tuin kan zetten met een kabel het huis in. Er is n.l. 1 plek in de tuin waar ik iets beter bereik heb als ik mijn telefoon heel hoog houd. Als dit gaat lukken, gaat dat me ook heel veel tijd besparen. Al met al hoop ik dus steeds meer tijd te krijgen voor mijn taalstudie. Ik hoop dan ook meer dingen te kunnen gaan ondernemen, zoals verschillende huizen bezoeken en ontdekken wie waar woont, de taal oefenen met iedereen die het maar wil, vaker dingen ondernemen zoals: met de mensen naar het veld gaan, mee gaan met vissen op de rivier, etc. om zo hun dagelijks leven te gaan ontdekken. Kortom, ik vermaak me tot nu toe prima in het dorp.
Nederlandse maand
Juli was echt een Nederlandse maand. Het 3e weekend van juli kwamen Nelis en Bianca met hun 3 kinderen bij mij op bezoek in het dorp en bleven slapen (Nelis is directeur van SIL Kameroen en Bianca werkt bij CABTAL). Echt heel gezellig. Ik heb Elaines bed, een logeerbed en een bank, die op kan klappen in een 2 persoonsbed. Zij hebben een matje meegenomen en voilá: 5 extra slaapplekken (Wees dus ook welkom :-) ). Ik vond het echt supergezellig dat ze er waren. Ik ben er altijd wel druk mee, maar ik merk telkens dat ik het echt heel erg leuk vind om visite te ontvangen.
Het volgende weekend ging ik met 5 Nederlandse volwassenen en 3 kinderen naar Kribi. Heerlijk zo’n weekendje, ik kwam echt even lekker bij.
Aansluitend was ik een week in Yaoundé om te werken aan een lees- en schrijfboekje en ik heb tegelijk die week gebruikt om even bij te komen en te kijken hoe ik mijn taalstudie kan verbeteren. In die week in Yaoundé hadden we een Nederlandse spelletjesavond en op zaterdag zijn we met de Nederlanders naar de French Club gegaan, waar we hebben getennist en gezwommen.
Ik heb hier in Kameroen misschien nog nooit zoveel Nederlands gesproken als in deze maand. In het dagelijkse leven mis ik het niet zo, maar in zo’n maand als juli merk ik wel dat dat toch echt wel weer even heerlijk is om je eigen taal te spreken hoor. Dat doet me tegelijk weer beseffen waarom ik hier ben: lees- en schrijfonderwijs geven, zodat de mensen hier in Kameroen ook hun eigen taal kunnen blijven gebruiken.
4 juli 2011
Officiële start in Bilomo
Op 1 juni werd ik officieel geïnstalleerd in het Tuki-project. Samen met Teresa Heath (mijn afdelingshoofd bij SIL) en Zac Manyim (coördinator kerkrelaties bij CABTAL) ging ik die dag vroeg op pad richting Bilomo. Gebruikmakend van deze dagreis had ik mijn auto volgeladen, die we dan ook eerst gingen uitladen na aankomst. Teresa en Zac konden hierdoor meteen mijn huis zien. Dat was maar goed ook want later op de dag bleek er geen tijd meer voor te zijn. ‘s Morgens gingen we samen met een groep van het taalcomité de officiële instanties langs: de burgemeester, de commissaris van politie en de regionale ambtenaren. ‘s Middags waren alle kerkleiders van de verschillende denominaties uitgenodigd om kennis met mij te maken en om hen uit te leggen wat ik kom doen. Er waren zo’n 50 mensen. We hadden echt de gelegenheid om het belang van de moedertaal in het onderwijs uit te leggen. Aan het einde was er nog een gezamelijke maaltijd.
1e pinksterdag
Vorige jaar werd ik op 1e pinksterdag vanuit de Hervormde Kerk in Barneveld uitgezonden naar Kameroen. Dit jaar werd ik op 1e pinksterdag vanuit de SIL-gemeenschap in Yaoundé uitgezonden naar Bilomo. Iedereen die voor het eerst naar zijn/haar project gaat, wordt met gebed uitgezonden. Elke zondagmiddag hebben we een dienst met SIL-collega’s. Op 12 juni mocht ik vertellen hoe ik in het Tuki-project terecht gekomen ben en wat ik daar precies ga doen. Daarna werd er voor mij gebeden.
Electriciteit
Het 1e weekend van juni kwamen Richard en Hosea (2 Kameroense collega’s) met mij mee naar het dorp. Richard kwam electriciteit aanleggen in mijn huis. En Hosea kwam mee uit belangstelling. Ik had hem verteld dat ik kinderwerk wilde gaan doen in het dorp. Hij heeft veel kinderwerk gedaan met een officiële organisatie hier in Kameroen. Dit weekend kwam hij met ons mee en ik leer veel van hem over de cultuur, de spirituele wereld waar veel kinderen in betrokken zijn, etc. Ik vind het bijzonder hoe God de juiste mensen op het juiste moment op mijn weg plaatst. En inmiddels heb ik dus al een paar weken electriciteit! Joepie! De electriciteit komt echter wel met spelregels. Ik moet de lampen om 17 uur aan doen, voordat alle andere dorpsgenoten hun lampen aan doen. Ben ik te laat met het aandoen van de lampen dan is het jammer voor mij, maar dan heb ik de hele avond geen licht… Dit komt door de lage netspanning. Maar over het algemeen gaat het dus goed.
Lekkend dak
De techneut in het dorp komt zijn beloftes niet na en heeft tot nu toe niet zulk goed werk geleverd. Het dak was een zeef, de golfplaten lagen los op het dak met stenen en stokken erop om ze vast te houden en de balken waarop ze lagen waren grotendeels verrot. Met geen mogelijkheid zou je dit dak waterdicht kunnen krijgen, aldus Richard en Hosea. Toen ik na dat 1e weekend in juni terugkwam in Yaoundé bleek SIL een vrij groot afdak af te breken. Een Kameroense collega tipte mij en zo kon ik dus een heel stuk goedkoper een 2e-hands dak op de kop tikken. Zo’n 2 weken geleden kwamen Collins en Hosea naar mijn dorp om mijn dak te vervangen. Inmiddels is het korte droge seizoen aangebroken in het dorp. De waterdichtheid heb ik dus nog niet kunnen checken, maar het ziet er veelbelovend uit. In september en oktober schijnen er stormen met grote windvlagen te zijn. Als het goed is blijft mijn dak dan op mijn huis :-).
Puppy
Vorige week heb ik een puppy gekocht. Het is een kruising tussen een Duitse herder een een Labrador. Toen ik in het dorp vroeg hoe ik mijn puppy moet noemen, zei men eenstemmig dat het Tuki moet zijn. Ik ben daar om Tuki te leren, dus mijn hond moet Tuki heten :-). Zo klein als hij is blaft hij al. Dat geeft hoop voor een goede waakhond.
Taalstudie
Inmiddels ben ik 2 weken bezig met mijn taalstudie. Ik heb 3 taalhelpers: Joseph (een man uit het taalcomité) voor 3 dagen en Antoinette en Veronique allebei voor 1 dag. Elke dag werk ik gemiddeld een uur met een van hen en neem ik veel woorden, zinnen en groeten op op mijn voicerecorder. Thuis probeer ik er veel naar te luisteren, zodat ik woorden ga herkennen. Tot nu toe heb ik echter te veel opgenomen en zit daar nog te weinig van in mijn hoofd. Ik ben mijn eigen leerkracht en bereid zelf mijn lessen voor en ik bepaal zelf wat ik wil leren. Het is leuk om met hen samen te werken en daarnaast proberen ook andere mensen uit het dorp me allerlei vocabulaire bij te brengen.
21 mei 2011
Branch conferentie
Van 14 t/m 26 april hadden we een branch conferentie in Yaoundé. Alle SIL-collega’s uit het hele land waren hier. Overdag waren de dagen volgepland door SIL en ‘s avonds door onszelf. Eerst hadden we een paar academische dagen, waarin mensen allerlei ideeën deelden over het bijbelvertaal- en taalkundig werk en over alfabetiseringswerk en het promoten van het bijbelgebruik. Daarna was er een dominee uit Yaoundé uitgenodigd om ‘s morgens en ‘s middags te spreken gedurende een paar dagen. En vervolgens hadden we nog een paar dagen een zakelijke conferentie wat betreft het werk van SIL. In de weekenden hadden we een ontbijt met alle vrouwen in een restaurantje, een gezamelijke picknick, een paasdienst, en verschillende verjaardagsfeestjes. Kortom een drukke en gezellige tijd.
Makak en Kribi
Begin mei had ik een weekje vakantie met Jolanda en Margreet, 2 Nederlanders. Eerst gingen we een paar dagen naar Makak. Hier woont een Duitse diacones die een centrum runt, dat in het oerwoud ligt. Er is een klein kapelletje, waar ze ‘s morg
ens een ‘s avonds een dagopening en –sluiting houdt. Het was erg relaxed. We hebben er ook samen met een Kameroense man een tochtje door het oerwoud gemaakt. Prachtig! Na een paar dagen gingen we op doorreis naar Kribi: witte stranden met palmbomen. Ons verblijf lag echt pal aan het strand. We stapten zo de deur uit op het strand. Echt genieten.
Verandering van plannen
Met de rug van Elaine gaat het helaas nog niet zo goed. Ze heeft meer medische hulp nodig, wat in Yaoundé niet beschikbaar is. Daarom heeft ze samen met SIL en CABTAL besloten dat ze niet kan werken in Tuki. Ze gaat nu werken in Maroua, waar ze bij een vriendin kan wonen die tegenover het ziekenhuis woont. In dit ziekenhuis zijn 3 specialisten, die de specialiteit hebben die zij nodig heeft. Ze gaat daar taalkundig werk doen en het team waarmee ze gaat werken komt naar Maroua toe. Dit betekent dat ze makkelijk toegang tot het ziekenhuis zal hebben en ze hoeft niet over de slechte wegen te reizen. Voor haar gezondheid is dit de ideale situatie.
Voor mij betekent dit echter dat ik alleen naar het dorp zal gaan. Dit is wel een omschakeling, maar dit zou heel anders geweest zijn als dit 4 maanden geleden was gebeurd. Toen kende ik nog niemand, maar inmiddels heb ik goede contacten opgebouwd met 3 families en ik heb goede contacten met het taalcomité. Hierdoor voel ik me zeker niet alleen staan. Afgelopen week was ik in het dorp en verwoordden ze dat ze er voor me zullen zijn. Dat voelde al zo, maar is toch ook leuk als ze je dat vertellen. Verder ben ik maar 3 uur bij Yaoundé vandaan, dus ik kan ook makkelijk af en toe een weekendje naar Yaoundé. De afgelopen maanden heb ik al veel alleen naar het dorp gereisd en dat blijkt nu een goede voorbereiding te zijn geweest.
Afgelopen week was ik in het dorp met mijn auto vol met verhuisspullen. Er was me n.l. verteld dat het huis klaar was… Dat bleek echter anders te zijn toen ik in het dorp aan kwam. De deuren en ramen zaten er inderdaad in, maar er bleek nog wel wat te mankeren, o.a. dat het dak nog niet waterdicht bleek te zijn. Ik had gepland om 2 volle dagen aan het schilderen te gaan. Dit heb ik maar even uitgesteld aangezien ik verf op waterbasis heb... Ik heb alle spullen in het huis van mama Bernadette opgeslagen en heb opnieuw afspraken met de technicien gemaakt. Hij heeft gezegd dat hij het a.s. vrijdag klaar kan hebben. Zaterdag hoop ik met een geleende pick-up wat meubels naar het dorp te brengen. Ik check donderdag of vrijdag wel even of het dak echt waterdicht is… Ik ben benieuwd, maar heb er wel vertrouwen in.
14 april 2011
Yokadouma
Toen ik vorig jaar in Kameroen aankwam, was een van de eerste vragen of ik in Yokadouma op bezoek wilde komen om een Kameroense literacywerker te ondersteunen. Vorige week ben ik dan eindelijk een weekje in Yokadouma geweest. Samen met iemand van Cabtal ben ik er in 2 uur naartoe gevlogen. Prachtig! Yokadouma ligt in het zuidoosten van Kameroen vlakbij de grens met DR Congo. Dit is een heel dun bevolkt gebied met enórme oerwouden. Tot de horizon zie je dus alleen maar oerwoud. Het trieste is wel dat er m.n. toen we bijna landden enorme kale plekken zijn. Er wordt hier veel hout gekapt.
De literacywerker daar heeft een vergelijkbare, maar kortere training gehad als ik in Engeland. Ik heb nu veel collega’s van wie ik veel leer, maar zij is alleen als literacy werker in Yokadouma en wijde omgeving. Wat een enthousiastme en wat een harde werker! Petje af! Toch moet er ook nog erg veel gebeuren. Samen met haar heb ik gekeken naar het werk dat ze tot nu toe heeft gedaan, wat er nog gedaan moet worden en ook hoe ze dat het beste zou kunnen doen. De man van Cabtal is ook een literacy specialist, maar is nu voor 1 jaar in een andere rol en kwam daarom ook naar Yokadouma. Het was erg leuk om met z’n drieën ook over literacy te praten en ideeën uit te wisselen.
Met z’n allen (de SIL-familie, hun 2 gasten, de Cabtal-man en ik) gingen we met de auto terug naar Yaoundé. We hebben totaal geen oponthoud gehad en na 12 uur kwamen aan in Yaoundé.
Bilomo
Na een weekendje Yaoundé, gingen Elaine en ik op maandag en dinsdag naar Bilomo. Echt fijn dat Elaine weer mee ging om de reis uit te proberen. Het ging vrij goed, alhoewel ze wel flink tijd nodig had om te herstellen toen we weer in Yaoundé kwamen. We hadden verwacht dat het huis klaar zou zijn, maar het huis is eigenlijk niets opgeschoten in de afgelopen 1,5 week. De rest van de maand zullen we in Yaoundé zijn, dus ze hebben nu de tijd :-).
Kokkerellen
Maandagavond zat ik buiten in het lamplicht samen met 2 jonge vrouwen maïs te pellen. Het eten bereiden kost hier erg veel tijd. Bijna alles komt zo van het land of uit het bos. Om ‘s avonds eten voor iedereen te hebben, werken ze met meerdere mensen bijna fulltime: hout hakken, werken in de tuin, naar het bos om kruiden en vruchten te zoeken, groenten wassen, pinda’s pellen en roosteren of pindasaus maken, nootjes pellen dat ginseng blijkt te zijn dat daarna nog geroosterd moet worden om vervolgens tot poeder te vermalen, vis schoonmaken of een kip slachten. Er komt hier heel wat kijken bij het kokkerellen. Ik vertelde dat ik graag op een vuurtje wilde leren koken. Ongelovig en geschokt keken ze me aan: Heeft je moeder je dat dan niet geleerd? :-)
26 maart 2011
Dorp
Elke week reis ik enkele dagen naar het dorp om te zien hoe het gaat met het huis, wat extra geld te betalen, naar de timmerman te gaan om een bed te laten maken, het taalcomité te ontmoeten voor de herziening van het lees- en schrijfboekje, taalgegevens op te nemen, etc. Het is leuk om de mensen steeds beter te leren kennen en er is behoorlijk wat te doen dus en toch is het vaak ook wel saai. Dit komt m.n. doordat ik op het erf woon van andere mensen en ik niet echt iets om handen heb als ik moet wachten op mensen. Dan help ik b.v. met koken of noten kraken. Wat dat betreft zal ik blij zijn als ons huis af is en we zachtjesaan een eigen ritme kunnen creëren met taalsessies etc.
Met Elaine gaat het gelukkig al een stuk beter. Ze kan nog niet mee naar het dorp omdat ik elke week maar 2 tot 3 dagen ga, wat te kort is voor haar rug om te herstellen van de reis. Maar als we er eenmaal echt zullen gaan wonen, zal ze gelukkig wel mee kunnen gaan.
Auto
Afgelopen week is er een Nederlands gezin voor verlof naar Nederland gegaan en wij mogen hun auto gebruiken! Afgelopen week ben ik dan ook voor de 1e keer met de auto naar het dorp geweest. 
Op de heenreis gingen Joseph uit het taalcomité en zijn oudere broer Rafaël met me mee. Op de terugreis reisde ik alleen. Heerlijk! Daar rijd je dan over de modderige zandwegen met uitzicht over de savanna. Langs de kant van de weg lopen mensen die terugkomen uit het veld met een grote tros bananen op hun hoofd of een grote zak vol cassava. Na 45 minuten kwam ik op de grote weg uit en ging richting Yaoundé. Bij de tolplaats kocht ik een maiskolf van iemand en knabbelde die lekker achter het stuur op om even later de verkeerschaos van Yaoundé weer in te rijden. Heerlijk om weer thuis te zijn.
Alfabetiseringswerk
In Parijs wonen ook verschillende Tuki-sprekers, aan wie het taalcomité al hun laatste lees- en schrijfboekjes hebben opgestuurd. (had ik vorig jaar toen ik vlakbij Parijs woonde maar geweten dat ik Tuki zou gaan leren :-) ) Op het moment is er helemaal geen materiaal beschikbaar meer en moet het herdrukt worden. Een goede gelegenheid dus om de boekjes te controleren op spelfouten voordat we het herdrukken. Het taalcomité werkt er hard aan door.
Er is 1 man getraind als alfabetiseringswerker, hoog tijd dus dat dit gaat veranderen. Zij willen graag een leerkrachtentraining en daar ben ik het helemaal mee eens. Ik heb hen gevraagd om bekwame mensen bij elkaar te verzamelen en als de nieuwe boekjes klaar zijn, hopen we in september of oktober een leerkrachtentraining te kunnen geven. Op het moment draait er maar 1 alfabetiseringsklas in een bevolkingsgroep van 26.000 mensen. Ik raadde hen aan om het meeste te halen uit mijn aanwezigheid. Nu ben ik in het Tuki-gebied, zodra mijn taalstudie afgelopen is, zal ik mij richten op het hele Mbam-gebied. Ik ben benieuwd.
Mobilisatie
Er zijn 26.000 Tuki-sprekers, verdeeld over 7 dialecten. Je kunt je het Tuki-gebied voorstellen als een lange strook land van noord naar zuid, 7 dialecten van noord naar zuid. Ik ga Tutsjingo leren, het 4e en middelste dialect. Er is in het verleden onderzoek gedaan naar de onderlinge begrijplijkheid van de dialecten en dit dialect is gekozen als referentiedialect om het taalkundig werk op te baseren. In oktober komt er iemand van Cabtal (de Kameroense vertaalorganisatie) als mobiliteitswerker werken in Tuki. Dit is nodig om alle kerken, dorpshoofden en andere invloedrijke mensen te mobiliseren en om alle neuzen dezelfde kant op te krijgen.
SIL en Cabtal
Het lijkt allemaal wat ingewikkeld in elkaar te steken, maar dat valt op zich wel mee. Ik zal het proberen uit te leggen. In Nederland ben ik uitgezonden door o.a. Wycliffe Nederland, die mij op hun beurt uit hebben gezonden naar hun zusterorganisatie SIL Kameroen. Hier in Kameroen werk ik dus voor SIL. SIL is de expat-organisatie (een expat is iemand uit een ander land en hier in Kameroen dus vaak blank). Veel projecten in Mbam vallen onder de verantwoordelijkheid van SIL (het werk zelf wordt overigens door de lokale mensen gedaan, waarbij de SIL-ers advies en training geven). Naast SIL is er Cabtal, dit is een Kameroense organisatie die hetzelfde werk doet. Er zijn 2 projecten in Mbam die onder de verantwoordelijkheid van Cabtal vallen, waaronder Tuki. Elaine en ik zullen als SIL-ers Tuki gaan leren en vervolgens het hele Mbam-gebied ondersteunen met onze kennis. We zullen hierdoor in de toekomst veel met SIL én Cabtal moeten overleggen. Met SIL omdat wij voor hen werken, met Cabtal omdat zij verantwoordelijk zijn voor het taalkundig werk in Tuki en dus ook het alfabetiseringswerk.
10 maart 2011
Polygamie
Mannen met 2, 3, 4 of soms wel meer vrouwen komt heel regelmatig voor in Kameroen. Sinds de eerste zendelingen in Afrika is dit al een probleem voor de kerk. Hoe ga je als christenen hiermee om? Wat als zo’n gezin tot geloof komt? Moet de man dan meerdere vrouwen de laan uitsturen? Het huwelijk is een sociale zekerheid voor de vrouwen en hun kinderen. Als een 2e of 3e vrouw weggestuurd wordt, betekent dit dat zo’n vrouw in de goot terecht komt. Geen sociale zekerheid meer, geen bescherming meer. Een groot probleem voor de kerken hier.
Het gezin waar wij bij komen te wonen, is zo’n polygaam gezin. Mama Bernadette is de 1e vrouw en Marguerite is de 2e vrouw. Mama Bernadette is ouderling in de Presbyteriaanse kerk. Zij is de enige uit het gezin die naar de kerk gaat. Verder wonen er bij hen nog allerlei neefjes en nichtjes, waarvan wij nog niet de achtergrond kennen. ‘s Avonds is het een komen en gaan van allerlei buren en bekenden die om raad komen vragen. Een zeer goede plek voor ons dus om de cultuur beter te leren 
kennen. Op de foto hiernaast staat erf waar we komen te wonen.
Reizen
Als we van Yaoundé naar Bilomo reizen, nemen we in Yaoundé een taxi naar het busstation. Aangekomen op het busstation kopen we eerst ons kaartje en wachten dan totdat de bus komt. Vervolgens blijven tassen en overige bagage (van deuren, stoelen, tafels tot grote trossen bananen, zakken aardappels etc.) buiten staan en dringt iedereen zich de bus in op zoek naar een plekje. De bagage wordt bovenop de bus gebonden en de mensen worden in de bus gestouwd. Net als in de bustaxi’s zitten we als sardientjes in een blikje. Als de bus eenmaal vol is (écht vol!!) gaan we op weg naar Ombessa. Daar aangekomen zoeken we een brommer die ons naar Bilomo wil brengen en na 40 minuten brommen en hobbelen op de zandwegen met kuilen en vééééééél stof komen we als oranje afrikaantjes aan bij onze familie. Eenmaal daar aangekomen, komt iedereen naar ons toerennen om ons te begroeten. Een warm welkom dus!
Elaine heeft erg last van haar rug. Het is een chronisch probleem, maar bijna 2 weken geleden heeft ze een verkeerde beweging gemaakt bij het uit de taxi stappen en sindsdien ligt ze alleen maar op bed met veel pijnstillers. Wel erg jammer, want we stonden net op het punt om elke week meerdere dagen in Bilomo te gaan wonen. Nu ga ik elke week alleen naar het dorp omdat zij de reis niet kan maken. De brommertjes vragen te veel van haar rug. Meestal ga ik zo’n 3 dagen per week. Gelukkig kan ze sinds een paar dagen wat meer uit de voeten en gaat bijvoorbeeld af en toe mee naar het 
kantoor om na 2 uur weer moe naar bed te gaan. Maar er zit duidelijk vooruitgang in. We gaan ervanuit dat ik in maart telkens alleen naar het dorp reis. In april hebben we een branche-conferentie, wat betekent dat alle collega’s uit het hele land naar Yaoundé komen. Dan zijn we dus sowieso in Yaoundé en we hopen en bidden dat haar rug weer beter zal zijn in mei.
Dit is ons huis.
Een Nederlands gezin gaat over een paar weken naar Nederland en blijft daar zeker wel een half jaar. Zij hebben een 4x4 auto en die mogen wij in die tijd gebruiken! Wij zien dit echt als een voorziening van God. Op deze manier kunnen we zoveel makkelijker van en naar het dorp reizen. Ik kan rijden en Elaine kan zelfs haar stoel bijna in ligstand leggen. De vering van de auto is niet zo goed en de auto is niet snel, maar daar is mee te leven en dat nemen we graag op de koop toe. En alle hobbels in de weg nemen we gewoon heel langzaam om Elaines rug te ontzien. In Yaoundé is het regenseizoen al een paar weken geleden begonnen en in Bilomo gaat het bijna beginnen. De stoffige zandwegen schijnen dan in grote modderpoelen te veranderen. ‘Onze’ 4x4 heeft de schakelaar ín de auto zitten. Joepie, dan hoeven we voor een modderpoel ook de auto niet uit om de knopjes bij de wielen om te zetten :-).
Tweeling
Toen ik vorige week in Bilomo was, hoorde ik elke keer een drum. Het was echter een ritme dat ik nog nooit had gehoord. Het bleek dat een paar dagen daarvoor bij de buren een tweeling was geboren. Elke keer als de baby’s huilen of als iemand kadootjes komt brengen, drumt de vader er lustig op los. Mama Bernadette nam mij mee en zei dat ik dan wat geld kon geven aan allebei de baby’s. Het is gebruikelijk dat je het kado niet aan de ouders geeft, maar naast elke baby wat neerlegt. Ik kon er nog niet achter komen wat die modderstreep op hun voorhoofd betekent. Grappig om te horen dat kinderen in de buurt het ritme probeerde na te bootsen op blikjes een andere voorwerpen.
Papagaaitje leef je nog
D-J, het 4-jarige zoontje van Marguerite spreekt al bijna vloeiend Nederlands :-). Voor de grap deed ik ‘Papagaaitje leef je nog’ met hem. En sindsdien wil hij steeds dat Nederlandse klapspelletje doen.
Internationale vrouwendag
8 maart is de internationale vrouwendag. Hier in Kameroen is er speciale stof voor gemaakt en iedereen loopt in jurken van die stof. In het centrum van Yaoundé is er dan een defile van alle vrouwengroepen die er bestaan. Van de gehandicapten vrouwen, albino vrouwen tot vrouwen die bij de veiligheidsdienst of bij de politie werken. Echt duízenden en duizenden vrouwen, allemaal in de 
dezelfde jurken. Wij moesten natuurlijk ook meedoen :-).
21 februari 2011
Plan B
Afgelopen weekend zijn we weer in Bilomo geweest en onze situatie is totáál veranderd. We gaan n.l. niet bij papa Abraham wonen.... Vorig weekend hebben we plannen gemaakt voor het huis tegenover hem. De kosten kwamen echter veel hoger dan we hadden verwacht. Het huis was in veel slechtere staat dan we hadden ingeschat. Afgelopen week vond ik het lastig om te beslissen of we hier zoveel geld aan zouden besteden, terwijl we niet weten hoe lang we hier zullen wonen. Bovendien wilden we eigenlijk een huis opknappen, maar niet bijna overnieuw bouwen.
Elaine en ik hebben zaterdagochtend samen gebeden of God ons duidelijk wilde maken wat we moeten doen. ‘s Middags was het zoals gewoonlijk een tijd van mensen ontmoeten, bij elkaar zitten, wachten, etc. Best vermoeiend al dat stil zitten en niks doen.... We wachtten op de technicien om over het huis te praten. Hij is er wel geweest, maar is weer weggegaan omdat hij dacht dat wij er nog niet waren. Hij kwam uiteindelijk pas de volgende ochtend (gelukkig maar, achteraf gezien). Toen begin van de avond iedereen weg was, begon de vrouw waar we verbleven (mama Bernadette) n.l. te praten. Wat bleek nu, ze waren ongerust over onze veiligheid in dat huis waar we wilden gaan wonen. We kwamen er dit weekend achter dat de zoons van papa Abraham eigenlijk niet zijn echte zoons zijn, maar de zoons van een andere familie die daar woont en gewoon veel over de vloer komen bij hem. En dat de zoons van papa Abraham allemaal ergens anders wonen en dat op de een of andere manier zijn familie niet helemaal stabiel is. De eigenaar van dit huis is dus niet papa Abrahams zoon en blijkt ook recent zijn baan kwijtgeraakt te zijn en kan dus ook zo weer verdwijnen voor een andere baan. Ook woont zijn vrouw niet in Bilomo. Al met al dus misschien inderdaad geen stabiele situatie. Nu kon het natuurlijk jaloezie zijn van deze vrouw om ons tegen die familie op te zetten. Maar voor ons vielen puzzelstukjes in elkaar en begrepen we beter hoe de situatie in elkaar steekt.
Op het erf van deze familie is ook een huis beschikbaar, die we vorig weekend al gezien hadden. Papa Abraham nam vorig weekend het initiatief om ons dit huis ook te laten zien. Wij waren toen echter m.n. gefocused op dat huis bij papa Abraham. Nu bekeken we dit huis nader en dit huis blijkt eigenlijk precies te zijn wat we zochten en zelfs meer. Het heeft een kleine woonkamer, 2 kleine slaapkamers en ruimte voor een badkamer. Daarnaast heeft het aan de buitenkant nog een kleine kamer voor gasten (wees dus welkom :-) ), een bergruimte en een veranda. Wow, God heeft voor ons voorzien. Dit is een huis dat we kunnen opknappen en niet bijna volledig hoeven plat te gooien. Bovendien is het iets minder in het zicht als het andere huis en dichter bij de compound van anderen, waardoor zij makkelijker een oogje in het zeil kunnen houden als wij in Yaoundé zijn. De mensen zijn vandaag begonnen om eraan te werken en over maximaal 1 maand hopen ze het klaar te hebben.
Papa Abraham en Jean-Jacques (de huiseigenaar) en alle anderen waren natuurlijk erg teleurgesteld. Papa Abraham is echt een schat van een opaatje en ook Jean-Jacques en de rest van de familie waarderen we heel erg. Dus leuk vonden wij het ook zeker niet om hen te moeten teleurstellen. We hebben afgelopen weekend dus ook veel tijd bij hen doorgebracht en zullen dat ook in de toekomst zeker blijven doen. Bilomo is eigenlijk 1 grote familie. Iedereen heeft met iedereen familiebanden. Bovendien zijn beide huizen en families heel dicht bij elkaar. En zoals de mensen hier zeggen: “Nous sommes ensemble”, wat wil zeggen dat we samen zijn, dat we bij elkaar horen.
Presbyteriaanse kerk
Zondag zijn we naar de Presbyteriaanse kerk in Bilomo geweest. Papa Abraham, mama Bernadette en de buurman (die veel bij papa Abraham over de vloer komt) zijn alle drie ouderlingen in de kerk. Ik had verwacht dat de kerk vrij vol zou zijn. Maar naast de 10 ouderlingen waren er maar 6 vrouwen, 20 kinderen en 4 jonge mannen.
Openbaar vervoer
De reis van Bilomo naar Yaoundé duurt zo’n 4 tot 5 uur. Afhankelijk van de verkeerschaos in Yaoundé. Vandaag waren er geen files en waren we binnen 4 uur thuis in Yaoundé. We gaan in Bilomo aan de doorgaande weg wonen. Dit is gewoon een zandweggetje, maar er rijden heel veel brommers op en neer. Het is dus vrij eenvoudig om een brommer te vinden. En dan reizen we ongeveer 40 minuten op de brommer van Bilomo naar Ombessa. In Ombessa moeten we meestal een poosje wachten tot de bus vol is, om daarna naar Yaoundé te gaan. In Yaoundé zitten we dan nog een half uurtje in de taxi voordat we thuis zijn.
15 februari 2011
2e trip naar Tuki-land
Afrika in een notedop
Onze taxichauffeur komt ons ophalen om 8.15 uur en we gaan op weg naar een busmaatschappij genaamd Kawtal. Door een kapotte pont over de rivier rijden de bussen nu door Mbangassina, de grote plaats op 8 km afstand van ‘ons’ huis. Voor ons dus een ideale situatie omdat we nu een rechtstreekse bus kunnen nemen. We komen na een klein half uurtje aan bij het busstation en de taxi wordt omringd door ongeveer 10 Kameroense mannen. Allemaal door elkaar heen schreeuwend en roepend dat we naar een maatschappij verderop moeten gaan, etc. In de taxi kunnen we elkaar niet meer verstaan en de taxichauffeur rijdt een eindje door. Daar kunnen we rustig overleggen. We besluiten dat we gewoon met Kawtal gaan, keren om en rijden het terrein van Kawtal op. Hier worden we met rust gelaten. We kopen een kaartje voor de bus en gaan in de bus zitten. De bus vertrekt pas als hij helemaal vol is. Nadat we al 2 uur in de stilstaande bus hebben gezeten en er nog slechts 3 lege plaatsen over zijn, besluiten we om even onze benen te strekken buiten de bus. Her en der staan al die 10 mannen en telkens als er een taxi stopt rennen ze met z’n allen naar die auto en grijpen tassen uit de kattebak om ze te dragen richting hún busmaatschappij. Het blijken 3 busmaatschappijen te zijn met allemaal dezelfde eindbestemming. Die 10 mannen zijn van de verschillende maatschappijen en willen klanten winnen. Terwijl we daar staan, komt er een man naar ons toe en zegt: ‘de bus van míjn maatschappij daar is al vol en klaar om te vertrekken, als je nu naar mij geluisterd had, had je nu kunnen vertrekken’. Ik zeg: ‘wij hebben geen haast’. De 2 mannen van Kawtal springen letterlijk een gat in de lucht en staan flink te juichen. De andere man druipt af. :-) Niet lang daarna is ook onze bus vol en om iets over 11.00 uur vertrekken we richting Mbangassina.
Na 2 uur rijden, komen we aan in Mbangassina, waar Benjamin van het taalcomité ons staat op te wachten. Hij blijkt al vanaf 8.30 uur daar op ons te wachten…. We nemen 2 motortaxi’s. Elaine en ik samen achterop 1 brommer met al onze baggage en Benjamin achterop een andere brommer. Na 10 of 15 minuten komen we aan bij Papa Abraham en zijn familie. Het blijkt dat ze 1,5 dag op ons hebben zitten wachten. Het bericht dat we de dag ervoor niet konden komen omdat Elaine ziek was, was niet doorgekomen…. We praten een poosje en vervolgens worden we naar een familie gebracht waar we zullen overnachten. Papa Abraham is bijna blind en loopt moeilijk, maar is ondanks dat ook met ons meegekomen. We praten nog een poosje. De directeur van de technische school komt nog even langs om te praten over ons programma voor 21 februari (= Internationale Dag van de Moedertaal). We krijgen stekelvarken in pindasaus met rijst te eten (echt een aanrader overigens!) en zitten nog een paar uur buiten onder de kokosbomen rondom de olielamp. De maan schijnt en de krekels tjirpen.
Wow! We wonen in Afrika ! :-)
'Architectuur'
De volgende morgen komt de technicien om samen met ons het huis te bekijken. Nadat we eerst een heerlijke omelet met brood krijgen, gaan we op pad om het huis te bekijken. Jean-Jacques, de zoon 
van Papa Abraham, blijkt de huiseigenaar te zijn. Samen met hem, de technicien en nog zo’n 15 andere mensen lopen we ruim 2 uur lang in en om het huis alle plannen en mogelijkheden te bespreken.
Precies naast het huis staat een graf met een overkapping. Dat lijkt in onze Nederlandse ogen misschien vreemd, maar dat is hier heel gewoon. Een kerkhof heb ik hier in Kameroen nog niet gezien. Het graf blijkt ook een uitstekende plek te zijn om op te zitten, in de 
schaduw en makkelijk om te schrijven. De technicien maakt een begroting van alle kosten van bouwmaterialen en loonkosten, terwijl hij omringt is door 10 mannen. We krijgen de begroting mee en beloven dat we het zullen bespreken met mensen in Yaoundé, om daarna te bellen of het accoord is. Ze zullen n.l. modderstenen moeten maken, die een poosje in de zon moeten drogen, voordat ze 
gebruikt kunnen worden. Zodra we bellen, gaan ze meteen beginnen :-).
Op de foto hiernaast een impressie van het uitzicht vanaf onze voordeur. Helemaal rechts staat de Presbyteriaanse kerk en de 2 huizen zijn van Papa Abraham. Papa Abraham zit op de witte stoel voorop de foto met alle overige toeschouwers eromheen :-).
In Yaoundé is er de komende 2 weken een grammatica-cursus bij SIL en een paar mensen van het Tuki-taalcomité doen daaraan mee. Met z’n vieren reizen we die middag terug naar Yaoundé. Moe, maar heel voldaan komen we ’s avonds rond etenstijd weer aan in Yaoundé. We hebben meer kunnen doen, dan we hadden verwacht en dat alles in hele korte tijd. Super!
Bilomo
Dat is de plaats, waar we zullen gaan wonen. Onze 2e reis naar Bilomo voelde als een bevestiging dat we de juiste keuze voor het huis met deze familie hebben gemaakt. Papa Abraham is een ouderling van de Presbyteriaanse kerk, die tegenover ons huis staat. De buurman is ook een ouderling en komt veel ‘over de vloer’ bij Papa Abraham. Tot nu toe was hij er ook altijd als wij er waren. Deze buurman nam telkens het initiatief om met elkaar te bidden, voordat we uit elkaar gingen. Juist dit één zijn in geloof, voelde voor ons als een grote bevestiging. Ook is het hier in Kameroen ‘normaal’ dat mensen tegen elkaar schreeuwen en dat kinderen worden geslagen. Bij deze familie hebben we nog niets gezien van dat alles. De kinderen zijn blije kinderen en er wordt door de volwassenen aandacht aan hen besteed. We denken dat we temidden van een fijne christelijke familie zijn beland. Er straalt onderlinge liefde van hen af.
30 januari 2011
Ik heb weer veel te schrijven deze keer. Afgelopen week heb ik een eerste reisje gemaakt naar mijn toekomstige woonplek.
Op huizenjacht in Tuki-land
Dinsdag 25 januari
Vanmorgen gingen Jacquis, Ginger, Elaine en ik op weg naar ‘Tuki-land’. Jacquis is een Kameroense taalkundige, die van 2002 tot 2005 daar fulltime heeft gewoond en gewerkt. Hij kent er veel mensen en hij bleek onmisbaar te zijn tijdens deze reis. Als hij er niet bij geweest was, hadden we waarschijnlijk de helft nog niet gedaan gekregen van wat we nu gedaan hebben. Hij had een week van tevoren de voorzitter van het taalcomité gebeld om te vertellen dat we zouden komen. De voorzitter en de vice-voorzitter hadden kamers voor ons in het motel in Mbangassina geregeld. Samen met hen gingen we op dinsdagmiddag naar de commissaris van de politie, naar de chef van het politiebureau en naar de burgemeester. In Kameroen is dit heel erg belangrijk om je bij deze instantie te presenteren als je nieuw het gebied binnenkomt. Daarna gingen we naar Badissa waar we het 
taalcomité ontmoette. Op de foto hiernaast een gedeelte van het taalcomité. Aan hen legden we uit dat we alleen komen om Tuki te leren en dat we daarna in het hele Mbam-gebied gaan werken. Dit wilden we duidelijk benadrukken om geen valse verwachtingen te creëren. Dit is gelukkig duidelijk overgekomen omdat zij later in het Tuki hun dorpsgenoten corrigeerden :-). Verder gaven we hen huiswerk om na te denken over mogelijke woonsituaties. Vervolgens gingen we naar Nyamanga II waar een Katholieke basis is met 2 Italiaanse pastoors en 2 zusters. We ontmoette de 2 pastoors en met 1 van hen hadden we een langere conversatie en zodra ik zei dat ik uit Nederland kwam, begon die beste man in het Nederlands tegen me te praten. Daar zit je dan in de middle of nowhere tegenover een Italiaanse pastoor die ineens Nederlands begint te spreken :-). Hij blijkt 19 jaar in Nederland te hebben gewoond voordat hij 14 jaar geleden naar Kameroen kwam. Daarna gingen we terug naar het huis van de voorzitter van het taalcomité waar we een broodje omelet en drinken kregen, voordat we moe maar voldaan naar bed gingen in het motel.
Woensdag 26 januari
Vanmorgen gingen we ontbijten bij het restaurant van de vrouw van de voorzitter: beignets (een soort oliebollen zonder rozijnen), bruine bonen en een warme, voedende drank van gemalen mais met water. Ginger is taalkundige en had woordlijsten nodig in het Tuki. Dat zouden we vandaag doen. Ik vond het jammer dat ik mijn leesboek niet had meegenomen. Ik zat de hele morgen op de bank, keek ernaar en luisterde maar naar de toon en de uitgangen van de woorden in het Tuki… We aten daarna brood en bruine bonen en namen een pauze in ons motel. Ik mocht daarna van Ginger rijden. Ik heb nooit met een 4x4 gereden en ook niet op zulke slechte wegen. Dus dat vond ik wel erg leuk. Het is nu het droge seizoen, dus de wegen zijn in redelijk staat. Het zal wel een ander verhaal worden in het regenseizoen als de wegen in modder veranderen en je of vast komt te zitten of van de 
ene kant naar de andere kant van de weg glibbert.
We ontmoette ‘s middags het taalcomité opnieuw en ook hier namen Ginger en Elaine woordlijsten op. Daarna kregen we een maaltijd: kookbananen, gefrituurde kookbananen en vis met saus. Vervolgens gingen we met de hele stoet bij een huis kijken. Het was al best laat en het zou ons nooit lukken om alle huizen te bekijken, dus we besloten dat we niet donderdag, maar vrijdag naar huis zouden gaan. ‘s Morgens werkt iedereen namelijk op het land en is niemand thuis. Dus nu zouden we donderdagmiddag de overige huizen kunnen bekijken om daarna vrijdagochtend naar Yaoundé te gaan. En als laatste gingen we weer even bij de voorzitter langs om daarna weer naar het motel te gaan.
Donderdag 27 januari
Vandaag was opnieuw een dag van veel mensen ontmoeten. Ik kan alle namen niet onthouden en uit elkaar houden. Er was tussen de bezoeken geen tijd om even bij elkaar te zitten om Jacquis namen op te laten schrijven. Hij moet een deze dagen/weken toch maar eens zo’n lijstje maken :-). We hadden gisteren de directeur van CITEC ontmoet en hij had ons uitgenodigd voor een rondleiding op deze technische school om daarna bij hem te komen eten. Hij lijkt geïnteresseerd in het werk in Tuki en lijkt een invloedrijke man. 21 Februari is de internationale dag voor de moedertaal. Misschien gaan Elaine en ik samen met iemand van het taalcomité op deze dag naar deze school met ruim 160 leerlingen (middelbare school leeftijd) om het lees- en schrijfonderwijs in de moedertaal te promoten. En ‘s middags gingen we samen met een paar afgevaardigden van het taalcomité alle huizen bekijken, die zij op het oog hadden. Vervolgens kregen we te eten van het taalcomité. Daarna gingen we naar een gepensioneerde generaal uit het leger, die Jacquis indertijd goed had geholpen om contacten te krijgen. Hier was ook de directeur van CITEC weer en ook hier kregen we een maaltijd aangeboden. Daarna nog even langs bij de voorzitter. Zijn vrouw had ook voor ons gekookt, maar we waren zo laat bij hen, dat zij al bijna in bed lagen. Gelukkig maar, want nog meer eten had er niet ingepast :-).
Ons toekomstige huis en ‘familie’
Het taalcomité had in totaal 8 mogelijke huizen voor ons op het oog. Op de fotopagina komen binnenkort foto’s van alle voorgestelde huizen. Veel van deze huizen vonden we niet geschikt om allerlei verschillende 
redenen: te afgelegen, een bar als buren, etc. Het eerste huis wat wel redelijk geschikt leek was het huis hiernaast. Duidelijk een opknappertje :-). Het huis op de rechtse foto 
was het 2e huis dat wel geschikt zou kunnen zijn. Dit is een huis met veel gezinnen en wij zouden dan 2 kleine slaapkamertjes kunnen krijgen. Het leek ons een gezellige familie, maar onze privacy zou er wel heel klein zijn. Het 3e huis kwamen we ‘toevallig’ tegen. Dit huis is niet door het taalcomité voorgesteld. Samen met Jacquis gingen we een gezin bezoeken die heel veel voor hem heeft betekend toen hij in het gebied woonde. Papa Abraham is een oude, blinde man die een belangrijke man is in de Presbyteriaanse kerk is. Hij woont naast de Presbyteriaanse kerk en zijn zoons wonen met hun gezinnen aan de overkant van de weg. Toen wij uitlegden wat wij voor soort situatie zochten om te wonen en vroegen of zij misschien iets wisten, bleken zij een leeg gebouw te hebben. Dit gebouw zouden we evt. mogen ombouwen tot huis en wij zouden dan als dochters voor hem zijn. Al onze toekomstige broers en zussen en neefjes en 
nichtjes liepen met ons mee om dit gebouw te bekijken. Het huis is vroeger een bar geweest. Het is nu 1 grote ruimte en de halve achtermuur is ingestort. De oudste zoon zei dat we dit gebouw mogen opknappen en dat we hen geen huur hoeven te betalen en dat we er zolang mogen blijven wonen als we willen. We moesten er nog wel even over nadenken. De nieuwe bar is nu namelijk naast ons huis. De meeste bars draaien harde muziek, maar volgens hen is deze bar heel rustig. En we zijn 2x bij hen geweest en hebben geen muziek gehoord. Bovendien betekent het dat er waarschijnlijk regelmatig mannen een biertje komen drinken en dat betekent dus dronken mannen om je huis. Maar we zullen veel broers hebben om ons te beschermen en dronken mannen vind je hier overal. Voor ons, als 2 blanke singles, lijkt dit nu de ideale situatie. Een eigen huis temidden van een groot gezin met een gezinshoofd. Maandag gaan we bellen naar hen dat we graag bij hen willen komen wonen. We hopen binnenkort nog 1 of 2 korte bezoekjes af te leggen en we hopen er ons eind februari te installeren.
Moot moots, etc.
Dit zijn hele kleine, zwarte vliegjes en je merkt het niet als ze op je zitten. Maar als ze je hebben gebeten, zwelt het op en jeukt het enorm. Elke keer als ik in Mbam ben, heb ik er last van. Mbam is in dat opzicht dus zeker geen comfortabel gebied. Meestal ben ik al geprikt als ik nog maar 5 minuten uit de auto ben. Maar deze keer leek het minder. Ik was wel gebeten en het jeukte wel, maar het zwol niet zo op. Totdat.... we een verloren uurtje hadden en we besloten even naar de rivier te gaan die Mbam heet (Het gebied is naar deze rivier vernoemd). We wisten dat er veel insecten zouden zijn en hadden
ons vers van de pers ingesmeerd met Deet. Helaas voor ons. Deze beestjes bij de rivier trokken zich niets van onze Deet aan. Integendeel, ze leken het zelfs lekker te vinden. We hielden het er nog geen half uur uit. Onze voeten, enkels en armen waren flink opgezwollen en jeukten enorm. De gevolgen van deze foto van de Mbam voel ik nu nog steeds...
In Kameroen dragen vrouwen in de dorpen meestal geen broek, maar in Mbam wel. In Mbam dragen vrouwen een broek onder hun rok, die bij hun sokken is ingestopt. De eerste keer vroeg ik me af waarom, maar nu snap ik het helemaal. Elaine heeft een hele luchtige broek met een boord aan de onderkant. We gaan komende week op zoek naar dunne, luchtige stoffen om zulke broeken te laten maken. We gaan ons goed voorbereiden :-).
Toen we op dinsdag bij Ombessa rechtsaf sloegen richting ‘Tuki-land’ voelde het wel alsof we de middle of nowhere in gingen. Het duurde een uur voordat we op de plaats van bestemming aankwamen. Maar eenmaal daar, wen je er wel aan. Toen we vrijdag het gebied weer uitreden, snapte ik weer waarom ik op dinsdag dat gevoel had. Het lijkt bijna wel alsof je een andere wereld binnenkomt. Ik heb zin om deze nieuwe wereld te gaan ontdekken. Alhoewel het zeker ook de nodige uitdagingen zal hebben.
Qua temperatuur zal het ook wel even wennen worden. Het gebied ligt namelijk laag temidden van rivieren. Dit betekent dat het er erg warm en vochtig is. Het is er veel warmer dan in Yaoundé, terwijl het gisteren toch 31 graden was in Yaoundé. We gaan nu het heetste seizoen van het jaar tegemoet (februari t/m april). Dan hebben we gelijk de vuurproef doorstaan zullen we maar zeggen :-).
p.s. Een dezer dagen zal ik onder het kopje 'project' een overzichtskaartje van het gebied zetten.
17 januari 2011
Emɛnjukɛ! Oftewel: ben je wakker? of goedemorgen! in Nuasúe.
Na een druk programma, een gecrashte harde schijf en veel gereis, nu dan toch eindelijk weer eens een update voor mijn weblog. Een lange update om het weer een beetje goed te maken :-).
Nederland
Ruim 2 weken ben ik in Nederland geweest voor een bruiloft en kerst en oud en nieuw. Het was super om iedereen weer te zien en te spreken. Het bos was prachtig met al die sneeuw en ik heb zelfs sleetje gereden J. Op 4 januari vertrok ik weer richting Kameroen.
Leerkrachtentraining in Yangben (in Mbam)
Samen met Elaine vertrok ik na een paar dagen richting Yangben. We gingen met het openbaar vervoer. Op maandag begonnen de lessen. Er waren 15 deelnemers en 4 superviseurs. Er is in december een lees- en schrijfboekje gedrukt om mensen te leren lezen en schrijven in Nuasúe. Tijdens deze training (die we gaven in het Frans) leidde ik mensen op om les te kunnen geven met deze methode. De week bestond uit theorielessen in de grote groep en vooral ook veel praktijklessen in kleine groepjes, waarin de deelnemers les gaven aan elkaar onder leiding van een superviseur. Ik liep rond om tips te geven aan zowel de deelnemers als aan de superviseurs. Het was een hele goede week voor ons allemaal. Mijn Frans is nog verre van perfect, maar het lesgeven ging goed. Een goede voorbereiding is het halve werk en dat merkte ik ook deze week. Alles was voorbereid en als ik ‘s avonds om 20.00 uur op mijn kamer kwam, hoefde ik bijna alleen maar wat dingen klaar te leggen voor de volgende dag.
Schoolborden
De eerste dag van de cursus was even schrikken. Op de een of andere manier hadden Kibassa en ik blijkbaar niet gesproken over schoolborden. Er was maar 1 schoolbord, maar we zouden opsplitsen in 4 groepen en zouden dus 4 schoolborden nodig hebben. Oei! Waar tover je in een klein dorpje, midden op de savanna opeens een paar schoolborden vandaan? Maandag hebben we met papier een paar andere ‘schoolborden’ geïmproviseerd. Er bleken echter 2 mensen in de groep te zijn, die thuis een schoolbordje hadden omdat ze lesgeven op de zondagschool. Zij zouden hun schoolbordje op dinsdag meenemen. En zodoende werkten we de hele week in 3 groepen en hadden we gelukkig toch nog 3 schoolborden :-). 
Afrikaanse tijd
Elke dag was er een ontbijt voor iedereen om 7.30 uur en zou de cursus om 8.00 uur beginnen. Op maandag kwamen de eerste cursisten, inclusief het ontbijt, echter pas om 9.00 uur aan ! We hebben die dag hard gewerkt, de lessen wat korter gemaakt en tot ver in de middagpauze doorgewerkt om alle verloren tijd weer in te halen. Maandag was n.l. een dag vol met theorielessen. Op dinsdag was iedereen er ietsiepietsie eerder, maar liepen we toch nog ruim een uur achter. Dit was echt lastig, want het lesschema zat echt stampvol. Dinsdag heb ik iedereen gewezen op het volle en drukke lesschema en gevraagd of ze echt op tijd wilden komen. Er waren 2 mensen die elke dag 9 km heen en 9 km terug liepen. Deze 2 mensen waren op woensdag om 5 uur van huis gegaan om om 7.30 uur bij ons te zijn. Zij moesten 45 minuten wachten totdat de andere cursisten kwamen.... Ik had echt met ze te doen en heb dat ook in de klas gezegd, om vervolgens te vragen om de volgende dag toch echt op tijd te komen. Op donderdag was bijna iedereen er om 7.40 uur en konden de lessen op tijd beginnen. Hoera!
Toets
Er waren verschillende mensen die minimaal een hele dag training miste. Vooral aan het begin van de week was het naar mijn idee een komen en een gaan. Eén mevrouw slaagde er zelfs in om een hele dag te missen en elke dag veel te laat te komen, waardoor ze ook de herhaling van de vorige dag en vaak de theorie voor die dag miste. Deze mevrouw en nog 2 anderen hadden dan ook 0 punten van de 20 voor de toets. Velen anderen hebben gelukkig redelijk tot goed gescoord met de toets en dus blijkbaar veel opgepikt van de lessen.
Mobiliseren van de gemeenschap
Al met al was deze cursus echt heel bemoedigend voor ons allemaal. Het was super om te zien hoe de cursisten zich ontwikkelden gedurende de week. Deze mensen werken normaal gesproken op het land en hebben nog nooit lesgegeven. Met deze ene week training gaan ze nu aan de slag om hun eigen klasje te beginnen. Petje af. Ik heb hen aangemoedigd om te beginnen met hun eigen gezin en b.v. de buren. Hierdoor gaan ze ervaring krijgen in het lesgeven, zodat ze straks les kunnen gaan geven in een meer officiele leesklas. Verder moedigde ik hen aan om eens in de 1 of 2 maanden bij elkaar te komen om elkaar te helpen met elkaars problemen en gemotiveerd te blijven. Tot nu toe waren Kibassa en Michel heel enthousiast voor het ontwikkelen van hun taal, maar was het nog moeilijk om de rest van de gemeenschap echt ten volle mee te krijgen. Ik denk dat door deze cursus sowieso de deelnemers ook enthousiast zijn geworden. Bovendien waren er verschillende mensen uitgenodigd voor de uitreiking van de certificaten, waaronder de directrice van de Katholieke school, de dorpschef en de buurtchef. Vooral de chefs worden met heel veel respect behandeld en het was dan ook een eer dat zij wilden komen. De directrice sprak zelfs uit dat zij ook Nuasúe wil leren (zij komt uit een andere taalgroep).
Vuur
In het hele Mbam-gebied beginnen de vuren rond deze tijd. Het regenseizoen is al geruime tijd over en men wacht totdat alles droog is, maar nog niet té droog. En dan brand men bermen uit, en hele stukken land. Toen wij op dinsdagavond bij het houten huis in het bos op de heuvel bij Kibassa zaten, regende het al een tijdje as, maar na een poosje hoorden we vuur knetteren. Toen ik om het huis heen liep, zag ik een hele grote brede strook vuur vlak achter het bos. Ik schrok enorm en vroeg me af wat we moesten doen. Op de grond in het bos liggen allemaal grote, krukdroge bladeren alsof het herfst is. En om het huis stond hoog geel gras. Maar Kibassa’s vrouw en Michel zaten heel rustig op hun stoel en zeiden: ‘ dat vuur gaat vanzelf uit , maak je maar niet ongerust’. Nou dat is makkelijker gezegd dan gedaan, maar goed zij kennen het gebied beter dan ik en hebben ervaring met al die vuren. Dus ik liet me overtuigen en ging ook weer bij hen zitten (ondertussen mijn oren gespitst voor het knetteren van het vuur J). En jawel hoor, het ging inderdaad vanzelf uit!. Volgens mij was dit vuur wel wat uit de hand gelopen, maar toch komt het dan nog niet zo heel ver omdat het gras nog niet droog genoeg is en het vuur op gegeven moment toch stuit om een plek waar het nog te nat is of waar toch niet genoeg voeding voor het vuur is. Midden januari t/m eind februari schijnt dé periode te zijn, waarin mensen het land in de fik steken. Gedurende de week dat wij in Yangben waren, werd het landschap dus steeds zwarter om ons heen. Ook waar wij gaan wonen, zullen al die vuren zijn. Dat zal dus wel even wennen worden.
Eén van de deelnemers miste deze week een dag les. Dit snapte ik volledig. Nadat dinsdagavond dat grote vuur vlak achter Kibassa’s huis was, werd iedereen wat meer alert op vuur. Deze man werkte woensdag de hele dag bij zijn bananenplantage om het te beschermen tegen het vuur. Hij heeft een brede band rondom zijn bananenplantage weggebrand zodat het vuur straks niet meer bij zijn plantage kan komen.
Slapen, eten, etc.
Toen we aankwamen in Yangben wisten we nog niet waar we zouden slapen, maar we wisten dat Kibassa en Michel goed voor ons zouden zorgen. En dat was ook zo. We sliepen in het huis van Michel en Cécile en we aten de maaltijden bij Kibassa en Marie Louise. Wat een geweldige fijne mensen. Ik kende Kibassa en Michel al, maar hun vrouwen ontmoette ik nu voor het eerst. Het was echt leuk en gezellig om hen te leren kennen. Nadat we ’s avonds in het donker 20 minuten terugliepen de heuvel af vanaf Kibassa’s huis naar Michels huis, namen we onze olielamp en een emmer water mee om ons te wassen in een hokje in de tuin. De wc was een gat met een plankje erop. Gelukkig hadden ze veel brandstof in de put gegooid, zodat er geen vliegen e.d. in de wc rondzwermden. Kakkerlakken en andere creaturen waren er wel genoeg. Gelukkig bleven ze op afstand :-).
Openbaar vervoer
Op vrijdagmiddag werden we weer naar Bafia gebracht door de neef van Kibassa. In Bafia zou ik Crépin uit de Nugunu-taal ontmoeten en hij zou mij wat documenten geven. Vervolgens zochten we het busstation op, we kochten een kaartje en konden ook zo de bus instappen. De bus was iets kleiner dan een grote bus in Nederland. Aan de ene kant van het gangpad zijn 2 stoelen en aan de andere kant van het gangpad 1 stoel. Vervolgens is er in het midden een klapstoel. Op 1 rij passen 5 mensen. Het kwam er dus op neer dat ik samen met een vrouw met baby op een klapstoel in het gangpad zat. Gezellig knus zullen we maar zeggen :-).
Computerproblemen
In het vliegtuig op weg naar Nederland is mijn harde schijf gecrashed. In Nederland heb ik een nieuwe harde schijf gekregen, maar al de windows-software etc. lag in Kameroen. Terug in Kameroen heb ik een poosje op de computerafdeling vertoeft en verder is mijn computer bij hen geweest, terwijl ik in het dorp was. Sinds gisteren werkt mijn email, internet etc. allemaal weer keurig. Gelukkig had ik 3 dagen van tevoren een goede backup gemaakt. Het enige wat echt nog onvindbaar is, zijn al mijn emails en mijn hele adresboek. De emails hadden zich opgehoopt in mijn inbox. Belangrijke en onbelangrijke emails, nieuwe en hele oude emails stonden door elkaar en die had ik in Nederland willen uitzoeken en beantwoorden. Vlak daarvoor crashte mijn computer. Mocht je dus nog geen antwoord van mij hebben gekregen, wil je svp je mailtje nog een keer versturen. In principe beantwoord ik iedereen n.l. die mij een email verstuurd.
13 november 2010
Schrijversworkshop
Toen ik vorige week vrijdag rond het middaguur thuis kwam van het vliegveld heb ik snel mijn tassen neergezet en mijn computer aangezet. Even snel mijn email checken of mijn lesrooster en mijn te geven lessen op de email staan. SCHRIK! Het lesrooster kreeg ik per email: maandag en dinsdag moet ik volop lesgeven, maar.... de lessen zaten er niet bij. Toen ik probeerde Emmanuel (de cursusleider) te bellen, nam hij de telefoon niet op. Na gegeten te hebben, ben ik snel naar kantoor gegaan. En gelukkig! Daar ontmoette ik Bram, die ook bij de cursus betrokken is. Hij had over 15 minuten een afspraak met Emmanuel! Hoera! Daar was ik dus ook bij. Emmanuels computer was kapot, hij was op vakantie geweest en ik was naar Maroua geweest. Bovendien werkt hij in Bamenda (een dagreis vanaf Yaoundé). Door omstandigheden was er dus zo weinig communicatie geweest. Welkom in Afrika J. In het weekend ben ik dus volop aan het voorbereiden geweest, maar toen voelde ik me er ook echt klaar voor.
En ik vond de workshop in 1 woord: geweldig. Ik heb er echt heel erg van genoten en ik weet dat dat ook voor alle cursisten geldt. De sfeer was echt heel goed in de groep. Het niveau van deze groep was ook veel hoger dan ik ben gewend van alle andere workshops. Dit waren bijna allemaal ervaren alfabetiseringswerkers, bijbelvertalers, etc. Kortom, dit waren wat hoger opgeleidde mensen. Ze hadden als huiswerk al aardig wat verhalen geschreven voordat ze naar de cursus kwamen. Wij gaven les over de opbouw van een verhaal, een personnage creëren in je verhaal, verhalen schrijven voor kinderen, etc. En vervolgens herschreven ze hun verhalen en schreven ze nieuwe verhalen. Alle verhalen schreven ze in hun moedertaal en daarna schreven ze een Franse vertaling. Aan de hand van deze Franse vertaling bespraken wij de verhalen met hen en gaven hen tips. Er waren 6 talen betrokken bij deze cursus: Mpungmpong, Nzime, Badwee, Nuasue, Nomaande, Makaa.
Toen ik een half jaar geleden hier in Kameroen kwam en Mary het over al die vreemde plaatsnamen en taalnamen had, kon ik er geen touw aan vastknopen. Inmiddels heb ik achter veel taalnamen wel een verhaal:
Mpungmpong
Hier werkt de familie Thormoset. Hennie Thormoset spreekt ook Nederlands. Haar familie komt oorspronkelijk uit Nederland, maar woont nu in de Verenigde Staten. Zij wonen in het oosten van Kameroen en hun plaats is erg moeilijk bereikbaar. Zij hebben een Kameroense (Charlotte) in hun taalproject, die vorig jaar dezelfde opleiding heeft gedaan voor alfabetiseringswerk als wat ik in Engeland heb gedaan. Hennie heeft een paar maanden geleden al gevraagd of ik een keer langs kan komen om met Charlotte over haar werk te praten. Ik hoop in april daar een weekje naar toe te gaan.
Nzime en Badwee
Dit zijn 2 talen die horen bij het project van de familie Beavons. Marry Beavons begrijpt ook Nederlands. Haar familie is n.l. ook ooit geëmigreerd naar de Verenigde Staten. De mannen uit deze taalgroepen waren mannen met enorm veel energie en ervaring. Het was echt een plezier om met hen te werken. Nzime was met 24 verhalen naar de cursus gekomen. En Badwee was met 20 verhalen naar de cursus gekomen. Petje af.
Nuasue
In deze taal is nog niet zo heel veel gebeurd. Er zijn wel hele enthousiaste mensen in deze taalgroep. Ik hoop begin januari in deze taalgroep een leerkrachtentraining te geven, zoals ik van de zomer met Mary in Nugunu en Yambetta heb gedaan. In januari zal Mary er echter niet bij zijn en mag ik het alleen doen. Spannend, maar ook leuk.
Nomaande
Afgelopen januari is het Nieuwe Testament officieel in gebruik genomen. Het is echter jammer om te horen dat alles nu stil ligt. In Amerika is een grote sponsor die veel vertaalprojecten sponsort totdat ze een Nieuwe Testament hebben. In Nomaande is de sponsoring nu ook gestopt en dat betekent daar nu dat er eigenlijk zo goed als niets meer gebeurd in alfabetiseringswerk etc. Dat maakt me echt triest als ik dat soort verhalen hoor. Dat is echt een groot probleem: hoe zorg je voor een sustainable project, een project dat voort blijft bestaan, ook als de sponsors weg gaan.
Makaa
Drie uur met de auto ten oosten van Yaoundé ligt Abongbang. Hier ben ik in juli een dagje naar toe geweest. Er is daar een groot alfabetiseringscentrum opgezet, waar computerles gegeven wordt, waar mensen dingen kunnen kopiëren, waar cursussen gegeven worden en waar slaapgelegenheid is. De mannen die uit Makaa naar de cursus gekomen waren, hadden zelf eigenlijk geen ervaring met het intypen van hun teksten in de computer. Maar zij kunnen dus naar dat centrum in Abongbang gaan om hun handgeschreven verhalen in de computer te laten zetten.
Elke ochtend begonnen we met een overdenking van een half uur. Maar soms was het wel bijna een uur. Het waren hele goede en waardevolle momenten. We geven een alpha (betiserings)cursus, maar door deze meditaties ’s morgens was het bijna een schrijversworkshop en een alphacursus in één. We behandelden 1 Johannes.
Als ik zo terugkijk op de tijd dat ik nu hier in Kameroen ben, voel ik me heel erg gezegend. Ik heb zoveel verschillende dingen gezien en gedaan, heb de mogelijkheid gehad om aardig wat te reizen en zo goed als alle alfabetiseringswerkers in Kameroen te ontmoeten en ideeën van hen op te doen. Afgelopen week zat ik (zoals elke dag) in de taxi naar mijn werk en opeens realiseerde ik me dat het straatbeeld en het verkeer aardig normaal voor me zijn geworden. Ik voel me steeds meer thuis en dat voelt goed. Van de afgelopen 10 weken ben ik 7 weken weggeweest. Nu ben ik voorlopig weer even in Yaoundé en mijn huis voelt ook als mijn thuis. Soms realiseer ik me ‘opeens’ dat ik toch écht in Afrika woon. Ik vind het een wonder dat ik hier mag zijn.
8 november 2010
Op het moment bevind ik me in een schrijversworkshop in Yaoundé. Iedereen is heel geconcentreerd aan het schrijven en ik maak maar even gebruik hiervan door ook geconcentreerd te gaan schrijven: mijn weblog wel te verstaan. Maar goed een volgende keer meer hierover. Afgelopen vrijdag ben ik teruggekomen vanuit Maroua, waar ik een hele goede tijd heb gehad. Ik zal maar bij het begin beginnen.
SPAR-planning
We vertrokken 2 dagen later richting het noorden dan gepland omdat het vliegtuig kapot was. Deze maatschappij heeft maar 1 vliegtuig en als die kapot gaat, loopt het hele schema in de soep. Gelukkig was het vliegtuig weer te repareren en konden we alsnog vliegen. Van de eerste week in Maroua bleven dus uiteindelijk 2 werkdagen over. Ik ging mee met collega’s voor de SPAR-planning. De SPAR-planning houdt in dat het werk van afgelopen jaar geëvalueerd wordt en men maakt m.n. de planning voor 2011. Het was erg interessant om erbij te zitten en te horen welke plannen er op het gebied van bijbelvertaalwerk, alfabetiseringswerk en bijbelgebruik is. De eerste week ben ik 2 dagen meegeweest en hebben we 4 vergaderingen gehad in 4 verschillende taalgroepen: Zulgo, Matal, Merey en Gemzek. We overnachtten bij Urs en Gerd Ernst, een SIL-echtpaar dat al meer dan 30 jaar in Kameroen werkt.
Een Nederlandse collega
De 2e week ben ik meegegaan met Jolanda Walhout naar haar dorp. Ze kwam terug van een aantal maanden verlof in Nederland en ging voor de 1e keer weer naar haar dorp in het Gavar-gebied. Omdat er cholera in het noorden van Kameroen heerst, mogen grote groepen mensen niet samenkomen. Na het regenseizoen is de weg naar Jolanda’s dorp onbegaanbaar met de auto en moet men eerst de weg repareren. Nu de cholera lijkt af te zakken, hebben mensen afspraken gemaakt om de weg samen te gaan repareren in de komende maand. Jolanda en ik gingen dus ruim een uur achterop een brommertje hobbel de bobbel de berg op over de rotsachtige weg. Het was leuk en gezellig om te zien waar Jolanda woont en gezellig te kletsen in het Nederlands (!). Na ruim een dag hobbel de bobbelde we de berg weer af op weg naar de SPAR-planning voor haar taalgroep, waarna zij de berg weer is opgehobbeld en ik weer richting Maroua ben gebobbeld in de auto met de anderen.
Wonderlijk
Het is nu het einde van het regenseizoen en men is volop pinda’s, gierst en maïs aan het oogsten. Maar nu het wonderlijke: men plant nu speciale gierst voor het droge seizoen. De velden zien eruit alsof er jonge verse maïsplantjes opkomen. In de komende maanden zullen ze geen druppel water meer krijgen en juist dat zorgt ervoor dat ze groeien. Zouden ze wel water krijgen, dan zouden ze verrotten. In februari of maart zal de oogst zijn. Wat een wonder!
Het regenseizoen is nog maar net afgelopen, maar veel rivieren staan al droog. Mayo heet zo’n rivier. In de komende maanden zullen mensen gaten graven in de rivierbedding en daar is water. Schoon water. Drinkwater, gezuiverd door het zand. Ook al zo’n wonder hoe mensen weten te overleven in die droogte.
Huizen
De woningbouw is heel anders hier in het noorden. Ommuurde woonerven met ronde hutten en rieten daken. Het is duidelijk dat de mensen armer zijn hier, ze wonen afgelegen op moeilijk bereikbare plekken. Toch doet het bijna idyllisch aan. Geiten, schapen en koeien lopen los. Kippen-, hanen- en hondengeluiden hoor je overal. Het heeft ook wel wat.
Toen ik vrijdag echter weer in Yaoundé aankwam, moest ik de kippen, hanen, koeien en geiten weer missen. Maar het voortdurende gekef van de hond van onze buren klinkt weer heel vertrouwd ;-).
25 oktober 2010
In de afgelopen maand ben ik weer 2 weken in het Engelstalige gedeelte van Kameroen geweest. Bij deze een kort verslagje van wat ik daar heb gedaan:
Cambo-lite
Ik heb wel eens eerder geschreven over onze oriëntatieperiode hier in Kameroen. Als afsluiting van deze oriëntatie gingen we met z’n allen een paar dagen naar Bamenda. We gingen o.a. naar de kerk en werden uitgenodigd voor een maaltijd bij mensen thuis. We zijn naar Sagba geweest, waar we een Islamitische school, een melkbedrijfje en de imam bezochten. En verder hadden we nog verschillende sprekers over de Islam in Kameroen, onstaan van Cabtal (de Kameroense bijbelvertaalorganisatie), hoe om te gaan met geld in Afrika, etc. Het was gezellig met z’n allen en we leerden nog van alles ook. Samen met Rachel op de dag dat we de Islamitische school bezochten etc. Rachel komt uit Holland Michigan en ze leert Nederlands op het moment J.
Mbingo
Op woensdag heb ik mijn lessen voorbereid voor de volgende week in Misaje. En op donderdag en vrijdag zijn Maralee en ik naar het Mbingo guesthouse geweest. Hier hebben we lekker gewandeld en gewoon lekker rustig aangedaan. Maralee ging op vrijdag weg en ik bleef nog tot zaterdagochtend. Op zaterdagochtend werd ik namelijk in Mbingo opgehaald met de helicopter om naar Misaje te gaan. Echt luxe!
Misaje
In september was ik hier al 1 week geweest en nu was ik betrokken bij de vervolg-workshop. Het was leuk om er opnieuw bij betrokken te zijn en te helpen. En daarna weer terug naar Yaoundé voor een laatste werkweekje met Mary.
Van 26 oktober tot en met 5 november ben ik in Maroua en omstreken.
26 september 2010
Wat een verrassing toen ik terugkwam in Yaoundé! Er lagen warempel zo’n 40 verjaardagskaarten op me te wachten! Hartelijk bedankt!!!
Bij deze weer een update van de afgelopen weken.
Bamenda
Na een week bij Marinne geweest te zijn, ben ik een kleine week bij Magdalena in Bamenda geweest. Magdalena en ik kennen elkaar van onze training in Engeland in 2008. Het was gezellig om weer even lekker bij te kletsen. Die week zat ook erg vol met verschillende afspraken met collega’s en allerlei bezoeken aan projecten.
Internationale Alfabetiseringsdag
Internationaal wordt er op 8 september veel aandacht besteed aan alfabetiseringswerk. Daarom ben ik op 8 september naar Awing gegaan. De alfabetiseringsmensen uit Awing organiseren n.l. elk jaar een programma om het lees- en schrijfonderwijs in de moedertaal te promoten. Samen met 2 collega’s zaten we eerst een paar uur op de achterbank van de taxi gepropt. Met z’n 3-en + een big mama op de achterban..... Mijn Kameroense collega was op de terugweg bereidt om 2 zitplaatsen te betalen J. Voorin de taxi zaten bovendien ook 4 mensen: de chauffeur en 3 passagiers. Dit is de normaalste zaak van de wereld buiten de grote steden. Een taxi gaat ook pas op weg als er 7 passagiers zijn. Het programma duurde een paar uur en er waren o.a. koren die in de moedertaal zongen, beginnende lezers die verhalen voorlazen, promotie van de leesboekjes die beschikbaar zijn, diverse sprekers van de verschillende instantie, etc. Kortom een vol en goed programma.
MLE-project in Kom
In Kom draait een pilot-project voor het meertalig onderwijs (Multi Lingual Education). De regering is hier nauw bij betrokken en men wil met dit project laten zien dat de resultaten van de kinderen echt véél beter zijn als het onderwijs begint in de moedertaal en na een paar jaar geleidelijk overgaat op het Engels of Frans. Samen met één van degenen die er vanaf het begin bij betrokken is geweest, heb ik een dagje doorgebracht in dit gebied en verschillende scholen bezocht. Het was heel interessant om zijn verhalen te horen, de klassen te zien en de leerkrachten te spreken. De statistieken spreken voor zich en dat is erg bemoedigend. Tegelijk is het een grote uitdaging. Want door de statistieken weet je nu hoeveel beter kinderen leren als het onderwijs in de moedertaal begint. Maar hoe ga je dat financieel en organisatorisch gezien doen in een land van 260 talen zijn?
Fulani-dorp
De week dat ik in Bamenda was, was ook de laatste week van de Ramadan. Een collega die alfabetiseringswerk doet bij de Fulani’s (een nomadenvolk die moslim zijn) had ons uitgenodigd op vrijdag voor het suikerfeest in haar dorp. De hele dag zijn we daar geweest en hebben genoten van een lekkere maaltijd, gezelligheid, muziek en een mooi uitzicht. Fulani wonen n.l. vaak bovenin de bergen omdat daar veel grasvlakten zijn, waar hun koeien kunnen grazen. Op de terugweg naar Bamenda waande ik me in de botsautootjes en de achtbaan tegelijk. Ik heb nog nooit zo’n autorit gehad. Het begon te regenen en de weg was erg slecht. Nadat we 45 minuten in de modder vastgezeten hadden, het steeds harder begon te regenen en het inmiddels donker geworden was, besloot de chauffeur wat ruiger te rijden om maar niet meer vast te komen zitten. De auto gleedt van links naar rechts op de weg, stuiterde op en neer door de kuilen in de weg en heen en weer tegen de bermen. Humor doet wonderen en de kinderen waren niet meer bang toen ze ons hoorde lachen en begonnen ook te lachen bij elke hobbel. Wel waren we allemaal erg blij en dankbaar de verharde weg veilig en wel te bereiken.
Misaje
De volgende dag ging ik met een andere collega voor 7 uur op weg om naar Misaje te gaan. Omdat de helicopter stuk was, moesten we met het openbaar vervoer. Dit was een interessante onderneming. We zouden er 2 dagen over doen en halverwege overnachten in Ndu. Toen we echter op het busstation kwamen, bleek de bus er nog niet te zijn en raadden ze ons aan om een andere bus te nemen en dan in die plaats over te stappen. Na uiteindelijk 3 taxi’s gehad te hebben, die soms niet verder konden omdat er vrachtwagens in de modder vast zaten en soms autopech hadden, kwamen we aan in het plaatsje Tatum. In Tatum hoorden we dat er helemaal geen taxi’s meer verder gingen. Gelukkig gingen er nog wel brommertaxi’s. Dus de tassen werden achterop geknoopt en wij gingen met onze rokken aan ook achterop de brommer en daar gingen we. De weg was bijzonder slecht. Er werden helemaal geen auto’s meer toegelaten op de weg. Op onze brommers gingen we over smalle paadjes langs de modder, dóór de modder waarbij de chauffeur beide voeten op de grond hield om overeind te blijven, door enorme plassen en over pas met stenen gevulde gaten. “Zal ik hier even afstappen en een stukje lopen?”, vroeg ik af en toe nog even. Maar nee hoor. “Ik probeer het wel”, was dan het antwoord. “Ja, ja”, dacht ik dan. Maar hij heeft onze brommer keurig overeind kunnen houden! Mijn collega die een eind achter ons aan kwam, had regelmatig stukken moeten lopen van haar chauffeur hoorde ik later J. Onderweg zagen we her en der auto’s en vrachtauto’s diep in de modder vastzitten. Later hoorden we dat er verschillende mensen zijn geweest die hebben moeten overnachten in hun auto. Mijn collega, die al 23 jaar in Kameroen woont, zei dat ze nog nooit zo’n slechte weg had gezien. Ik vond het jammer dat ik achterop de brommer mijn fototoestel niet bij de hand had. Na een reis van 8,5 uur in totaal, kwam we aan in het guesthouse, waar we de volgende dag werden opgehaald door onze collega uit Misaje. Na een comfortabele reis in een 4x4-auto kwamen we na zo’n 3 of 4 uur rijden aan in Misaje.
Schrijversworkshop
In Misaje werd een workshop georganiseerd om met 5 taalgroepen een lesboek om te leren lezen en schrijven te produceren. Dit was de eerste week van een serie van 3 workshops. Ik heb lesgegeven en een groepje begeleid. Ik heb deze week veel geleerd over het werken in clusters en hoe een lesboekje tot stand komt. Ook vond ik het erg interessant om te zien hoe hier het alfabetiseringswerk vorm wordt gegeven. En na deze week gingen we terug met de gerepareerde helicopter. We vlogen maar 15 minuten, namen daarna een taxi en waren na 2,5 uur weer thuis J. Het regenseizoen duurt tot november, dus de komende maanden gaan de wegen alleen nog maar slechter worden. Dan wordt nog weer eens extra duidelijk hoe nodig de vliegtuigen en de helicopter is voor de teams die in de afgelegen dorpen werken.
Ik overnachtte weer bij Magdalena in Bamenda en ging op maandag voor 7.00 uur een kaartje op het busstation kopen om een plaatsje te kunnen bemachtigen. Daarna ging ik thuis ontbijten en mijn tas inpakken om vervolgens om 9.00 uur opnieuw op het busstation te zijn. Na 1,5 uur wachten vertrokken we dan eindelijk en na een voorspoedige busreis van ruim 7,5 uur kwam ik in Yaoundé aan en werd door Mary opgehaald. Fijn ook om weer thuis te zijn en lekker bij te kunnen kletsen met mijn vrienden hier.
Planning voor de komende weken
Afgelopen week en komende week was en ben ik in Yaoundé. En a.s. zaterdag 2 oktober hoop ik opnieuw 2 weken naar Bamenda en Misaje te gaan. Daarom ben ik van 2 oktober t/m 17 oktober niet bereikbaar via email of skype. Daarna ben ik 1 week in Yaoundé en van 24 oktober t/m 4 november hoop ik naar Maroua te gaan en zal dan ook niet bereikbaar zijn via email of skype. Daarna hoop ik weer een poosje in Yaoundé te vertoeven. Een sms-berichtje is natuurlijk altijd welkom: 00237 77087720 :-).
Voor nu een hartelijke groet vanuit Kameroen. Ik houd wel een weblog bij, maar ik hoop natuurlijk van harte dat u/jij mij ook op de hoogte houdt van uw/jouw leven! Het lukt me niet om steeds te emailen, maar ik lees wel alle emails, skype-berichtjes en facebook-berichtjes. Ik blijf heel graag op de hoogte.
Hartelijke groet, Helma
4 september 2010
Zie het maar als een goed teken dat ik een maand lang niet geschreven heb. Het leven begint nu wat gewoner te worden en ik heb nu ook meer activiteiten naast mijn werk. Ik heb genoten van de rustige avonden en weekenden, maar ben nu ook heel erg blij dat ik wat meer te doen heb.
Leerkrachtentraining in Kon-Yambetta
Van 9 – 13 augustus was ik in Kon-Yambetta voor een leerkrachtentraining. Het was een zelfde leerkrachtentraining als we in juli in Ombessa hebben gegeven. In Kon-Yambetta is het lesboekje in 2009 gemaakt en deze training was de eerste training voor de leerkrachten. De methode die we zowel in Kon-Yambetta als in Ombessa gebruikten, heet: Gudschinsky. Dit is een methode die al jaren binnen SIL gebruikt wordt. De nadruk ligt op het leren lezen van lettergrepen. Er valt natuurlijk veel meer over te zeggen, maar zover wil ik nu niet uitwijden.
Ik heb nu meer zelf les gegeven en ik was ook onder de indruk van zoveel meer inzicht bij deelnemers. Ik denk dat dat komt doordat er verschillende basisschoolleerkrachten bij waren, die het niveau van de hele groep ophaalden. Het is interessant om zo’n verschil in groepen te zien.
Tennisles
In augustus ben ik begonnen met tennisles. Eerst loop ik een half uur naar de French Club en daarna heb ik voor een prikkie ruim een uur tennisles. Dieudonné, de tennisleraar, let goed op technieken en laat me flink heen en weer rennen. Als ik weer een half uur naar huis heb gelopen, heb ik echt behoefte aan een frisse douche. Het is hier in Yaoundé erg warm, dus wat betreft de tennislessen vind ik het niet zo erg dat het nu regenseizoen en dus vaak bewolkt is. Ik geniet echt van de tennislessen en voel me na al die beweging ook heerlijk. Zolang ik nog in Yaoundé woon, hoop ik dit echt te blijven doen.
Cambo-lite
In voorgaande jaren werd er 2 keer per jaar een Cambo, een 6-weekse fulltime oriëntatiecursus georganiseerd voor nieuwelingen. Dit jaar was er geen Cambo en daarom organiseert men nu een Cambo-lite, waarin de belangrijkste dingen uit de lange Cambo aan bod komen.
Toen ik in mei in Kameroen aankwam, had ik een oriëntatie van 3 dagen. Verschillende mensen hielpen me met het opzetten van internet, telefoon, het aanvragen van mijn visum en rijbewijs. Mensen legden me uit hoe ik en gasfles moet vervangen, hoe ik mijn waterfilter moet schoonmaken, hoe ik yoghurt kan maken, hoe het gezondheidssysteem hier werkt, etc.
Tijdens die 3 dagen werden de allerbelangrijkste dingen uitgelegd.
In augustus zijn er dinner sessies georganiseerd. Samen met alle mensen die in de afgelopen maanden in Kameroen zijn gekomen, hebben we 1 avond per week een maaltijd met elkaar en krijgen daarna informatie over een bepaald onderwerp. Dit zal 6 weken duren en daarna zullen we het begin oktober afsluiten met een lang weekend in Bamenda, waar we het m.n. over geestelijke gezondheid zullen hebben en waar we ook uitstapjes zullen maken.
Verjaardag
Ik wil iedereen héél hartelijk bedanken voor alle felicitaties via kaarten, email, skype, facebook, mijn gastenboek op mijn website en zelfs opgestuurde pakjes. Ik was er echt wel door overweldigd! Echt heel leuk! Bedankt!
Zoals sommigen van jullie al weten heb ik appeltaart en tompoezen gemaakt. De tompoezen zagen er voor Nederlandse begrippen niet uit, maar de Nederlanders hier vonden ze lekkerder dan in Nederland.
Leerkrachtentraining in Ndop
Op 30 augustus ging ik naar Marinne Weststrate in Ndop. Zij komt uit Ede, woont sinds januari in Kameroen en doet ook alfabetiseringswerk. Ik had het geluk dat haar collega’s net terug zijn van hun verlof en maandag met de auto van Yaoundé naar Ndop gingen. Ik werd keurig in Yaoundé opgehaald en bij Marinne thuisgebracht. Wat een luxe!
Op dinsdagochtend was er ’s morgens een informatieochtend voor de ouders waarvoor Marinne ook was uitgenodigd. Samen gingen we Pastor Gideon ophalen om naar de Baptist School te gaan. Er werd uitgelegd aan de ouders wat de leerkrachtentraining inhoudt, die we eind van de week zouden gaan geven en wat de kinderen het komende schooljaar zullen leren. Het is n.l. de eerste keer dat de kinderen les in het lezen en schrijven in de moedertaal zullen krijgen. ’s Middags kwamen Carolin (een Zwitserse, die al 15 jaar in Kameroen werkt en sinds 5 jaar werkt in alfabetiseringswerk onder de Fulani, een moslim nomadengroep) en Daniel en Emmanuel (beiden Kameroeners uit Ndop).
Woensdag, donderdag en vrijdag gaven Marinne en Carolin samen met Daniel en Emmanuel een leerkrachtentraining. Ik heb vooral geobserveerd en vond het erg interessant. Zij gebruikten een andere methode, n.l.: Multi-Strategy Economy Model. Deze methode heeft 2 soorten lessen. De ene les is gebaseerd op verhalen vertellen en lezen. En de andere les is gebaseerd op het leren lezen en schrijven van letters. Deze methode is veel creatiever dan de Gudschinsky-methode en sluit naar mijn idee veel beter aan bij de Afrikaanse cultuur, waar het vertellen van verhalen zo’n grote plaats inneemt. Toen ik de opleiding in Engeland volgde, vond ik deze methode al zo goed. En het is erg leuk om het nu in de praktijk te zien.
Inmiddels zijn we terug in Marinnes huis in Ndop en ik blijf dit weekend nog bij haar om maandag door naar Bamenda te gaan.
Hartelijke groeten vanuit Ndop.
Helma
6 augustus 2010
Afrijden
Hoera! Ik ben geslaagd! ;-) Ik heb mijn Kameroense rijbewijs gekregen. SIL heeft een paar auto’s voor algemeen gebruik. Maar om die auto’s te mogen gebruiken, moet je eerst ‘afrijden’. Vorige week ging Ann met me mee en gingen we boodschappen doen in het drukke centrum van Yaoundé en ik mocht rijden. Ik vond het héérlijk om weer auto te rijden. En Ann vond dat ik was geslaagd :-).
Diezelfde avond werd er een spelletjesavond georganiseerd en meestal is er wel iemand die me thuis kan brengen. Maar die avond niet.... Gelukkig stond daar de SIL-auto en was hij door niemand geleend. Ik kon dus zelf naar huis rijden. Wel even extra opletten met al die donkere mensen in donkere kleren, die langs de kant van de weg lopen of oversteken. De volgende dag ben ik samen met een vriendin de stad in geweest, voordat ik de auto weer terugbracht. Heerlijk om weer wat meer vrijheid te hebben! Het is echt genieten om meer mogelijkheden te hebben om je boodschappen te kunnen doen, mensen uit te kunnen nodigen voor het eten en daarna weer thuis te kunnen brengen als dat nodig is, ’s avonds naar een bijbelstudie te kunnen gaan, etc. Ik moet dan wel met de taxi naar het andere centrum om de auto op te halen. Maar ik voel me erg bevoorrecht dat ik deze mogelijkheid nu heb.
Nederlandse les in Kameroen
Eén keer per week geef ik Nederlandse ‘les’ aan Ginger en Rachel in de lunchpauze. Dat wil zeggen dat ze de kleuren leren, dingen die we op en rondom de tafel zien, korte zinnetjes etc. Ginger studeert aan de universiteit in Leiden en gaat daarom regelmatig naar Nederland en Rachel komt uit Holland Michigan en al haar grootouders zijn vanuit Nederland geëmigreerd naar Amerika.
Yambetta
Komende week ga ik weer lesgeven aan leerkrachten. Deze keer ga ik naar Kon-Yambetta. Het is dezelfde cursus als die we pas in Ombessa hebben gegeven. Ik geef deze keer dan ook wat meer les dan een paar weken geleden. In het Frans :-).
28 juli 2010
Oei, het is alweer lang geleden dat ik heb geschreven. Een goed teken zal ik maar zeggen: het leven wordt hier al ‘gewoon’. Deze keer zomaar wat activiteiten en voorvalletjes.
Abong Mbang
Een paar weken geleden was ik heel druk met het maken van lesboekjes in 2 talen. Dit zijn boekjes die met ingang van het nieuwe schooljaar gebruikt gaan worden. Van 5 t/m 16 juli werden de leerkrachten van 3 taalgroepen aangeleerd hoe ze deze boekjes moeten gebruiken. Op een van de laatste dagen zijn Mary en ik naar Abong Mbang gegaan om een dagje bij de training aanwezig te zijn. Abong Mbang ligt op zo’n 3 uur rijden ten oosten van Yaoundé. We waren om 6.30 uur vertrokken en kwamen dus mooi op tijd aan. Hierdoor konden we een groot deel van de ochtend meemaken. Het was leuk en goed om te zien wie deze professionele basisschoolleerkrachten zijn. Ik merkte vooral een duidelijk verschil met de doelgroep die wij pas in Ombessa voor ons hadden. Dit deed me opnieuw beseffen dat we het tempo laag moeten houden en veel moeten herhalen. In het gebruiken van deze lesboekjes als leerkrachten onderling konden ze ook samen de boekjes controleren. De correcties ga ik de komende dagen aanpassen, waarna de boekjes voor een laatste controle naar de vertalers gaan, voordat ze gedrukt gaan worden.
Hout, hout en nog eens hout
Wat mij onderweg in de auto naar en van Abong Mbang erg trof waren alle vrachtwagens met enorme gekapte boomstammen. Op 1 vrachtwagen lagen ‘maar’ 5 boomstammen en daarmee was het al afgeladen vol. Ik heb de vrachtwagens niet geteld, maar het waren er veel. Wij reden maar 3 uur heen en 3 uur terug. Maar als je bedenkt dat dit elke dag, elke maand, elk jaar zo door gaat. Als je bedenkt dat dit al járen zo is gegaan..... Dan wordt ik daar wel een beetje verdrietig van en vraag me af hoe groot dat oerwoud wel niet moet zijn en hoe lang dit nog zo door kan gaan voordat het hout op is. Toen ik het echter met anderen deelde, bleek dat de laatste jaren de houtkap hier al enorm is afgenomen. Gelukkig maar, maar toch....
Maralee
Sinds 2 weken heb ik een huisgenoot: Maralee. Het is heerlijk om een huisgenoot te hebben. Echt veel gezelliger. Zij is Amerikaanse en heeft Frans in Zwitserland gestudeerd. Zij kwam rechtstreeks uit Zwitserland en we vinden het allebei leuk om ons Frans op peil te houden. We spreken heel veel Frans in huis en gaan binnenkort ook samen gedurende een paar uurtjes per week onze grammatica op peil proberen te brengen. Ik weet dat er van Franse studie niets meer gaat komen, zodra ik met mijn volgende taalstudie ga beginnen. De komende maanden moet ik het er dus nog even van nemen.
Kip
Maralee en ik gingen naar de markt en hadden kip nodig. We legden aan Bobby, onze geweldige ‘markthulp’, uit dat we een geplukte kip wilde zonder ingewanden e.d. Hij wilde dat we bij de auto wachtten en hij zou voor ons een kip gaan halen. Een poosje later komt hij met een gevederde, levende kip aan! Maralee en ik keken elkaar aan toen we hem aan zagen komen en begonnen te grinneken. Eh..... dat was niet wat we bedoelden. Nee, dat weet hij, maar hij wilde ons de kip laten zien en of deze kip goed is. Pfff, alsof wij daar verstand van hebben. Ja hoor, deze kip is goed. Gelukkig kwam Margreet, die ook met ons mee was, ons te hulp en maakte hem nog even extra duidelijk dat we de kop en de poten er ook af wilden hebben. Na een poosje kwam hij aan met een prachtig geplukte kip zonder kop en zonder poten. Mooi, en nu naar huis.... Thuisgekomen moest onze kip natuurlijk nog diepvriesklaar gemaakt worden. Dus moedig zette Maralee het mes erin en ging aan de slag. Maar...... wat schetst onze verbazing en afschuw: alle ‘ingredíënten’ zitten er nog in! Bah! De darmen waren er keurig uitgehaald, maar de rest (voor Kameroense begrippen misschien het beste van de hele kip??) hadden ze er keurig in laten zitten. Na wat griezelen en vooral veel lachen hebben we de kip uiteindelijk in stukken in de diepvries gekregen. Vraag niet hoe ;-).
French Club
Voor een een prikkie kan je tennissen en zwemmen bij de French Club. Ik ben er nu 2x geweest en geniet er enorm van. Het ligt op een heuvel en er waait een briesje. Het is en blijft tropisch hier, dus na een potje tennissen is een verkoelende duik een verademing. Voordat ik naar Kameroen kwam, vroeg ik me af of ik wel kon sporten hier. Maar dat blijkt gelukkig geen probleem te zijn. Het is zelfs op 20 minuten loopafstand van mijn huis! Echt genieten.
12 juli 2010
Leerkrachtentraining
Vorige week was ik met Mary in Ombessa in het Mbam-gebied, 2,5 uur rijden vanaf Yaoundé. De deelnemers waren leerkrachten die lees- en schrijfonderwijs geven in Nugunu, een taal met ruim 30.000 sprekers. De deelnemers waren bijna allemaal mensen die lesgeven naast hun gewone werk op het land of als huisvrouw. Het zijn geen professioneel opgeleide leerkrachten. Er zijn 2 lesboekjes in Nugunu: de transition primer is het lesboekje voor mensen die al kunnen lezen en schrijven in het Frans en die nu graag Nugunu willen leren lezen en schrijven. De syllabaire is het lesboekje dat wordt gebruikt voor beginnende lezers. De training van deze week betrof dit laatste boekje: de syllabaire voor beginnende lezers.
Zus en zo
Deze week verbleven we bij de zusters, oftewel de nonnen. Erg luxe: een eigen kamer en slaapkamer met douche en wasbak. Er was echter geen stromend water, dus dat was weer gewoon wassen met een emmer water J. Er was na een paar dagen weer stroom. Het gebied is hier overwegend katholiek. Blanke vrouwen zijn hier altijd ‘de zusters’. Best vreemd om voor non aangezien te worden.....
Ik vond het leuk om te zien hoe een week training gaat en begrijp nu ook beter het niveau van de leerkrachten/deelnemers. Deze klas had 6 deelnemers met 12 tot 16 jaar ervaring en 6 mensen met 0 tot 4 jaar ervaring. Ik merk dat ik toch nog wel wat te Nederlands ben met onze ‘vaart’ in de les en korte en krachtige lessen. De manier van lesgeven is anders en de doelgroep was anders dan ik had verwacht. Ik heb veel geleerd deze week en zie uit naar de week in augustus als we een soort gelijke week zullen hebben in een andere taal in het MBAM-gebied.
3 juli 2010
Een vriendendienst
Van 21 t/m 25 juni was ik in Yangben. Dit is een dorpje in het MBAM-gebied, zo’n 3 à 4 uur rijden ten noorden van Yaoundé. Ginger, die mij meegevraagd had, verblijft meestal bij de Katholieke zusters. Maar deze keer had ze geen contact met hen kunnen krijgen, dus gingen we op de bonnefooi. Nou ja, niet helemaal. Michel Okono woont zelf in Yaoundé, maar heeft een huis in Yangben. Hij ging met ons mee en zou zijn huis beschikbaar stellen als we niet bij de zusters terecht zouden kunnen. Dezelfde dag zou hij nog terug naar Yaoundé gaan. Wat waren we blij dat hij mee was gegaan, want de zusters waren naar Yaoundé en we zijn hen waarschijnlijk onderweg tegen gekomen. Hij heeft dus pakweg de hele dag in de auto gezeten om een vriendendienst te bewijzen! Hoeveel hebben wij voor onze vrienden over?
Het doel van het bezoek voor Ginger was het vinden van mensen in 3 verschillende taalgroepen, die bereid zijn om naar Yaoundé te komen om daar het taalkundig werk te doen. Elke dag wilde ze een ander dorp bezoeken. ’s Middags konden we pas naar de dorpen toe omdat ’s morgens iedereen op het land werkt en niet thuis is. Als we naar een dorp gingen, was het dorpshoofd de eerste die we bezochten. Erg leerzaam en leuk om te zien hoe je contact legt met zo’n dorpshoofd en hoe ook blijkt hoe belangrijk hij is. Je kunt niet om hem heen. De twee dorpshoofden in Mbola en Bongo had Ginger eerder ontmoet. De laatste dag bezochten we Kelleng, waar Ginger ook nog nooit geweest was. Op woensdag had ze aan een dorpshoofd in Bongo gevraagd of hij wist wie het dorpshoofd in Kelleng is. Uiteindelijk ging zijn zoon met ons mee en legden we via hem het eerste contact. We werden heel hartelijk ontvangen en kregen een hele mand vol grapefruit mee naar huis. Toen we weer bij het dorpshoofd in Bongo kwamen, stond er een luxe maaltijd voor ons klaar.
Familie Mbotto
Een Kameroens gezin met 2 kinderen was met ons meegereist vanuit Yaoundé naar Yangben. Roger (de vader) komt uit dit dorp en als gezin bezochten ze zijn familie. Drie lange morgens hebben we bij deze familie doorgebracht. Het was erg gezellig en ik heb Kameroens leren koken.
Palmwijn en cola-noten
Palmwijn drinken is echt een sociale activiteit. Verschillende keren heb ik een glas palmwijn aangeboden gekregen. Men schenkt het glas vol, drinkt er eerst zelf een slok uit en vervolgens wordt het je aangeboden. Dit doet men om te laten zien dat het geen vergif is. Ook kwam ik er gelukkig achter dat je prima je glas weer door kunt geven na een paar slokjes.
De beste palmwijn schijnt uit een levende palmboom te komen. Men klimt dan in de boom om de wijn op te vangen. Deze wijn is redelijk zeldzaam. De wijn is op zijn best als die bewaard wordt in een soort kalebas.
De meeste mensen hebben echter een omgehakte palmboom in hun tuin liggen. Hier snijden ze dan een laagje van de boomstronk af en vervolgens maken ze van bladeren een soort trechter, waaronder men een fles hangt. De boom geeft sap af, wat in de fles terecht komt. Dit is de palmwijn. Veel mensen doen een stukje boomschors in de fles met palmwijn. Hierdoor wordt de wijn sterker.
Als iemand je een stukje cola-noot aanbiedt, mag je eigenlijk niet weigeren. Het is namelijk een ‘eer’ dat je een cola-noot aangeboden krijgt. Eén noot wordt vaak met z’n allen gedeeld. De noot is bevat van nature partjes en één zo’n partje krijg je dan aangeboden. Er zit erg veel cafeïne in.
Een luxe leventje
Wat een luxe leventje hier in Yaoundé nu ik weer terug ben uit het dorp. Hier is stromend water, electriciteit, internet, mobiel netwerk, winkels waar je bijna alles kopen kunt. Wat kan je dat dan ook weer waarderen. Maar wat een fijne week heb ik in het dorp gehad. Ik heb genoten van het dorpsbezoek en van de contacten met de mensen.
Druk werk
Afgelopen week was het erg druk op het werk. Woensdag voor 12 uur moesten er namelijk 4 boekjes klaar zijn om gedrukt te worden. Het drukwerk bestond uit een leerlingenboek en een leerkrachtenhandleiding in 2 verschillende talen. Na dinsdag een hele ochtend werk kwijt geraakt te zijn en dinsdagavond lang doorgewerkt te hebben, was het woensdag klaar voor de drukker.
Leerkrachtentraining in Ombessa
Van 4 t/m 9 juli ben ik weer een week in MBAM. Deze keer ga ik met Mary Endersby (met wie ik samenwerk) les geven in Ombessa. Het is de eerste keer dat ik bij zo’n training ben. Ik heb er zin in en ben benieuwd hoe het zal zijn. Ik ben komende week dus weer niet bereikbaar.
Groetjes van Helma
<<REAGEER>>
19 juni 2010
Getuigen
Een collega heeft het WK aangegrepen om een evangelisatie-actie op touw te zetten. Elke avond dat er een Afrikaans team moet spelen, zetten ze in de wijk een groot scherm op om de wedstrijd te laten zien. Voor de wedstrijd en in de pauze laten ze de Jezus-film zien, doen ze dramastukjes of nodigen sprekers uit. Woensdagavond ben ik er ook naartoe gegaan. Het is in de wijk tegenover mijn huis en ik heb daar wat contacten met verschillende mensen. Ik raakte met een vrouw in gesprek over de kerk en ik vertelde haar dat ik verschillende kerken wil bezoeken voordat ik een keuze maak. Zij nodigde mij uit om zondag met haar mee naar de kerk te gaan. Leuk!
Allez Lion !
Of te wel: hup Holland hup, maar dan voor het Kameroense team. Vanmorgen ging ik weer naar de markt en het was duidelijk: vandaag moest Kameroen weer spelen. Overal vlaggen, versierde auto’s en brommers, t-shirts, jurken die gemaakt zijn van 2 vlaggen, etc. Helaas was ik mijn fototoestel vergeten om die grappige outfits vast te leggen.
Een paar dagen geleden kwam ik erachter dat de bewakers geen radio hebben en heb daarom vanavond mijn radio even naar hen toegebracht, zodat zij de wedstrijd Kameroen-Denemarken konden horen. Ik volgde de wedstrijd dus niet, maar hoorde opeens een gigantisch gejuich opgaan in de wijde omgeving. Dat was duidelijk: 1-0 voor Kameroen. Helaas kwamen daar later nog 2 doelpunten voor Denemarken bij. Het is duidelijk dat Kameroen niet doorgaat naar de 8e finale. Voor mij misschien wel zo veilig ;-). Linkse man werkt voor CABTAL, rechtse man komt uit Mbam-gebied.
Mbam
Van maandag t/m vrijdag ga ik met Ginger Boyd naar het Mbam-gebied. Ginger is met een PhD bezig en moet taalgegevens verzamelen om verder te kunnen met haar onderzoek. Ze onderzoekt 3 kleine talen uit dit gebied. Omdat het nu het regenseizoen is, kunnen we niet de korte route nemen. Daardoor zullen we meer van de omgeving, wat ik alleen maar leuk vind . Wellicht zullen we in het dorp de wedstrijd Nederland-Kameroen volgen op donderdagavond. Ik geloof dat ik mijn oranje t-shirt maar thuis laat.
Tot volgende week.
15 juni 2010
Het dagelijks leven
Hoe ziet een gemiddelde werkweek eruit? Bijna elke dag vertrekken Mary en ik om 7.30 uur naar kantoor. Van 10.00 tot 10.30 uur is het koffiepauze en dan ontmoet ik ook veel van mijn andere collega’s. Vervolgens werk ik tot 12.30 uur en ga dan met een paar andere collega’s naar CABTAL om daar bij Mama Marie te eten. Om 13.30 uur kom ik dan weer terug om vervolgens te werken tot 17.00 uur. Meestal ben ik dan om 17.15 of 17.30 uur weer thuis.
Mary is de afgelopen tijd heel druk geweest met de alfabetiseringsprogramma’s in het Mbam-cluster. Het Mbam-cluster bestaat uit 7 verwante talen waarin bijbelvertaalprojecten en alfabetiseringsprogramma’s draaien. In één van die talen is het Nieuwe Testament op 9 januari 2010 in gebruik genomen. De Mbam-regio is een paar uur rijden ten noordenwesten van Yaoundé. Ginger, met wie ik bijna elke dag naar CABTAL ga, werkt in hetzelfde cluster als taalkundige. Volgende week gaat zij naar de dorpen toe om taalkundige informatie te verzamelen en ze vroeg of ik met haar mee wil gaan! Het lijkt me heel leuk om met haar mee te gaan en het dorpsleven te zien en de mensen te ontmoeten. Ze waarschuwde me wel dat het wat saai voor mij kon zijn en dat ik mijn laptop beter mee kan nemen. Dat zal ik ook zeker doen, maar het lijkt mij ook leuk om gewoon praatjes met mensen aan te knopen en zo hen en hun cultuur beter te leren kennen. Ik ben benieuwd hoe open ze daarvoor staan, maar ik verwacht dat dat wel los zal lopen. Op het moment ben ik me dus vooral aan het inlezen op de alfabetiseringsprogramma’s die daar draaien en lees ik informatie over hoe dit cluster in elkaar steekt.
Daarnaast ben ik bezig met een leerkrachtenhandleiding van één van de talen van datzelfde cluster. Die taalgroep doet namelijk mee aan een leerkrachtentraining in juli in een dorp ten oosten van Yaoundé. Op die leerkrachtentraining komen nog 2 andere taalgroepen. Mary en ik gaan waarschijnlijk ook een kijkje nemen op die training in juli. Maar dat duurt nog even. Mary is trouwens een schat van een vrouw en zij was al in Kameroen voordat ik geboren ben. Zij heeft dus enorm veel ervaring en weet veel te vertellen. Ik kan veel van haar leren.
Bijbelvertalingzondag
CABTAL (de Kameroense Bijbelvertaalorganisatie) organiseert Bijbelvertalingzondagen. Elke zondag gaan er meerdere teams op pad om het Bijbelvertaalwerk in de moedertaal te promoten. De teams bestaan gemiddeld uit 3 personen: iemand die preekt, iemand die het werk van CABTAL presenteert en iemand die bij de uitgang folders uitdeelt en praatjes aanknoopt met mensen. Gemiddeld wordt een kerk 1x per jaar bezocht. Dat geeft wel aan dat er erg veel kerken in Yaoundé zijn...
Afgelopen zondag ging ik mee met Bert en Wilma Visser en Fabien Manyim. Om 8.10 uur kwamen ze me ophalen en nadat we Fabien en de kerk hadden gevonden, maakten we eerst de zondagschool mee. De zondagschool hier in Kameroen is voor volwassenen. Eigenlijk moet je het meer zien als een soort Bijbelstudie. Er was in deze gemeente een Franstalige zondagschool en een Engelstalige. Na een uur kwamen er meer mensen in de kerk en ging men over op het zingen van liederen. De predikant, oudsten, wij en nog een paar andere verantwoordelijken gingen naar een ander zaaltje en nadat afgesproken was wie wat doet etc. kregen wij de eer om helemaal voorin de kerk te mogen zitten. Nadat Bert gepreekt had en Fabien het bijbelvertaalwerk had gepresenteert, nam de eigen predikant van de kerk het over om het belang nog eens extra te benadrukken. Hij komt zelf uit Nigeria en spreekt Yoroba en in zijn taal is er al een Bijbel. Hij weet dus hoe belangrijk het is om een Bijbel in je eigen taal te hebben. Vervolgens liet hij folders uitdelen en liet de mensen het ter plekke invullen. Hij deed dus eigenlijk ons werk, zo belangrijk vond hij het. Om 14.00 uur kwamen we thuis en heb ik bij Bert en Wilma gegeten en vervolgens hebben we Carcassonne gespeeld. Na nog een broodmaaltijd gingen we naar het SIL-terrein waar we een gezamelijk uur hadden met zingen, bidden en een overdenking. Bert en Wilma zijn beiden als kind geëmigreerd naar Canada. Ze spreken ondanks hun Nederlandse namen geen Nederlands. Ze verstaan het wel en voelen zich ook met Nederland verbonden. Ze hadden zelfs hagelslag. Toen ik ’s avonds thuiskwam, had ik nog een paar kraakheldere skypegesprekken met Nederland. Het internet in mijn huis doet het af en toe. Maar áls het werkt, dan werkt het ook goed. Moe en voldaan keek ik terug op een hele fijne en ook gezellige dag.
Oranje boven
Vanuit Nederland hoor ik berichten over de oranje-gekte. Winkels schijnen vol te liggen met van alles en nog wat in het oranje en straten schijnen versierd te zijn. Hier in Kameroen is er niets van dat alles. Dacht ik..... Tot voor maandag zag ik inderdaad niets wat daarop leek. Mensen zijn wel in de ban van het WK, maar uiterlijk zag je er niet veel van. Tot ik maandagochtend op weg naar kantoor een man op een brommer zag in een t-shirt van de Lions, met een pet van de Lions en een grote Kameroense vlag die om zijn schouders wapperde. Taxi en bussen hebben Kameroense vlaggetjes. Langs de weg hebben sommige kraampjes een grote vlag naast hun tafel hangen. Het was duidelijk: Kameroen moest maandag spelen. Helaas verloren ze van Japan en dat was te merken aan de stemming op dinsdag. Het was koud en mensen leken wel wat bedrukt. Maar ze laten de moed niet zakken en ze hebben sowieso nog 2 wedstrijden te gaan. En zoals Eto’o zei in de krant: in voetbal kan er nog van alles gebeuren. Wat zal er de 24e gaan gebeuren?
12 juni 2010
Marktdag
Het is zaterdag vandaag en dat betekent marktdag. De markt is er elke dag, maar op zaterdag gaan Margreet en ik er heen. Margreet komt me ophalen en nadat we eerst een supermarkt bezoeken, gaan we naar de markt. Op de parkeerplaats komen een paar meiden al wiskeyflessen met nootjes verkopen. Dat is overigens heel normaal. Overal worden de nootjes op die manier verkocht, zelfs in de supermarkt. Terwijl we nootjes staan te kopen, komen er een paar jongens naar ons toe of we een markttas willen kopen om onze groenten en fruit in te doen en of zij de tas mogen dragen. Ook dat is de normaalste zaak van de wereld en levert voor hen werk op en dus inkomsten. Bobby en Christiaan heten ze. Bobby zal 14 of 15 jaar zijn en Christiaan een jaar of 11. We lopen de drukke markt op, de paadjes zijn smal en modderig soms en we slalommen om de mensen heen. Mon ami, madame, bonjour, la blanche horen we. Wil je een dweil kopen? Ik heb hele goede poeder tegen kakkerlakken. Heb je een telefoonkaart nodig? Aardappels nodig? Vriendelijk groeten we terug en quasi doelgericht lopen we de markt op, op zoek naar bloemkool voor Margreet. Dit is redelijk zeldzaam, dus we vragen aan Bobby of hij iemand weet die dat verkoopt. Hij loopt helemaal naar achteren op de markt, kris kras tussen de mensen door en daar staan we voor de bloemkool. Meer naar achteren op de markt wordt er ook minder naar ons geroepen om dit of dat te kopen. Als we de bloemkool hebben, vraagt hij of we ook tomaten nodig hebben. Ja, wel een paar. Dus wij weer achter hem aan en hij brengt ons keurig naar een vrouw met heel veel tomaten. Het blijkt zijn tante te zijn. We kopen een hele emmer vol tomaten en nadat ze het in een zak heeft overgedaan, krijgen we er ook nog een kado bij: ze doet er nog een heleboel tomaten bij in. Het is leuk dat hij ons naar zijn familie of bekenden kan brengen en we krijgen er plezier in en vragen aan hem of hij iemand kent die komkommer verkoopt en of hij iemand kent die ananas verkoopt. En zo genieten we er allemaal van. Bobby en Christiaan lopen mee terug naar de auto. Ik knoop een praatje aan met Bobby. Hij spreekt Ewondo de taal rondom Yaoundé en als ik hem vertel dat ik wel wat Ewondo wil leren, leert hij me hoe je goedendag zeg en wat de groet van de ander hoort te zijn. Margreet knoopt een praatje aan met Christiaan en als ze hem zegt dat wij het wel leuk vinden als zij ons volgende week zaterdag weer willen helpen, gaan zijn ogen helemaal glimmen. Met een dikke fooi en een lach vertrekken ze. Tot volgende week.
Voorgesneden diepvriesgroenten
Thuisgekomen begin ik met het maken van kant-en-klare pakjes voorgesneden diepvriesgroenten. Eerst laat ik buiten bij de voordeur een grote teil vollopen met water en gooi er chloor in. Hier laat ik mijn groenten en fruit minstens 20 minuten in weken. Dit is nodig om te ontsmetten en ziektes te voorkomen. Daarna spoel ik alles goed af met gefilterd water om vervolgens aan het snijwerk te beginnen. Van de ruime emmer vol tomaten kan ik spagettisaus maken voor een heel weeshuis. Handig om zakjes saus in de diepvries te hebben, die alleen maar ontdooid hoeven te worden. Na een paar uurtjes groenten wassen, snijden en soms koken (zoals de tomaten) zit alles keurig in zakjes in de diepvries en heb ik mijn kant-en-klare voorgesneden diepvriesgroenten. De zaterdag is alweer om.
Iemand vroeg pas trouwens of ik op een fornuis of boven een vuurtje kook. Nou, eigenlijk allebei. Ik kook n.l. op een gasfornuis. Mijn gasfornuis en gasoven zijn aangesloten op een gasfles.
Yaoundé, 7 juni 2010
Deze keer wil ik graag iets schrijven over iets wat we allemaal graag doen. We nodigen er graag mensen voor uit of worden er graag voor uitgenodigd. Ook besteden we vaak veel tijd aan het voorbeiden ervan. Deze keer iets over eten.
Mama Marie
Bijna elke werkdag loop ik in zo’n 5 à 10 minuten van CTC (waar mijn kantoor is) naar CABTAL. Bij CABTAL is n.l. mama Marie, die Kameroense maaltijden kookt en waar je voor een prikkie kunt eten. Afgelopen week heb ik er 3 keer gegeten en dit beviel zo goed, dat ik dit zeker ga voortzetten (scheelt me ook veel tijd in groenten e.d. van de markt halen, kookklaar maken en koken). Ik heb o.a. gegrilde vis, Ndole en Fufu met N’Jama Jama bij haar gegeten. Ndole is het nationale gerecht van Kameroen, veel buitenlanders schijnen het de eerste keer niet lekker te vinden. Mama Marie was dan ook erg verbaasd dat ik het heerlijk vond. N’Jama Jama is ook een traditioneel gerecht wat buitenlanders wel vaak lekker vinden en ik ook.
Hagedissen
Terwijl ik zaterdag binnen een vers gebakken koekje zat te verorberen, zat er buiten mijn voordeur een hagedis een andere hagedis te verslinden. Hagedissen zijn er hier te kust en te keur. In alle soorten en maten en kleuren. Zo lopen er constant een paar bekende vrienden rond. Vlakbij de poort loopt een mooie knalblauw met oranje hagedis rond. En rond mijn huis lopen er verschillende zandkleurigen rond. Buiten zijn de hagedissen zo’n 20 tot 30 cm groot. Binnen in mijn huis zijn ze kleiner. Ik noem ze maar baby-gekko’s. Die zijn zo’n 8 cm.
Insecten eten is in
Vandaag heb ik heerlijk gegeten bij Ezter en Andreas (2 Hongaren). Zij zijn hier om zich te oriënteren in het kader van hun bijbelschool in Engeland. Andreas is opgegroeid in Kameroen en samen zoeken ze nu naar Gods wil voor hun leven en of Kameroen mogelijk een plek voor hun is. Er is een Kameroense vrouw, bij wie je 24 uur van tevoren een bestelling door kunt geven voor een maaltijd en dan wordt dat netjes bij je thuis afgeleverd. Ezter en Andreas hadden dat gedaan en we hebben heerlijk rundvlees gegeten met rijst en salades. Eén heel bijzonder bijgerecht, dat Ezter en Andreas hadden gekocht, waren gegrilde termieten van 1 cm lang. Eigenlijk zou je ze kunnen zien als een soort gebakken spekjes. Je kunt ze gewoon lekker eten zoals je zoutjes zou eten of door je salade.
Komen jullie ook een keer bij mij eten?
Groetjes van Helma
Yaoundé, 5 juni 2010
Mijn eerste werkweek zit er alweer op.
Mobiliteitstraining
Deze week draaide er een mobiliteitstraining van CABTAL. CABTAL is de Kameroense bijbelvertaalorganisatie, waar SIL (waar ik voor werk) veel mee samenwerkt. Er waren ruim 30 deelnemers in deze training afkomstig uit 11 taalgroepen. In het merendeel van deze taalgroepen is nog geen bijbelvertaalproject gestart. Het doel van deze training was trainen van deze ruim 30 mensen om hun taalgenoten te mobiliseren voor het bijbelvertaalwerk. Hoe zet je gebedskringen op? Hoe betrek je alle kerken en denominaties bij het bijbelvertaalwerk, zodat straks elke kerk de bijbelvertaling zal willen gebruiken. Hoe en waar moet je beginnen? Deze en nog veel meer vragen werden in deze training beantwoord.
Vier dagdelen ben ik bij deze training geweest. Ik heb er inhoudelijk veel van geleerd. En het was ook goed om te zien hoe Kameroeners zelf lesgeven en hoe de interactie in de klas is. Enkele voorbeelden: regelmatig sluit de leerkracht zijn verhaal of voorbeeld af met: n’est ce pas? (Is het niet?) of met on est d’accord? (zijn we het met elkaar eens?) of on se comprend ? (begrijpen we het ?). Waarop vervolgens enkelen ja zeggen. Of mensen in de klas die iets moeten zeggen, gaan opstaan om hun verhaal te doen. En zo kan ik nog wel even doorgaan. Ook viel het niveauverschil in de klas op en de herhaling in de lessen.
Gebed
Regelmatig zijn er gebedsmomenten in de week. Dit is echt fijn en goed. Op maandagochtend beginnen we om 8.00 uur met een half uur devotions. Vervolgens komen we als taalafdeling om 9.45 uur voor een kwartier bij elkaar om te bidden voor een specifiek taalteam en taalgroep. Elke week bidden we voor een ander team. Op dinsdagochtend is er van 7.00 tot 8.00 een gebedsuur. En op vrijdagochtend hebben we een F.R.O.G. uurtje van 8.00 tot 9.00 uur (Fully Rely On God = Volledig op God vertrouwen). We zingen en bidden met elkaar en iemand houdt een getuigenis. Verder is er elke zondagavond een samenkomst met SIL-ers. Regelmatig hoor ik getuigenissen van Gods antwoord op gebeden. Dit is bemoedigend en spoort aan om meer te bidden. God is een hoorder van de gebeden. Opnieuw word ik me ervan bewust wat een groot en belangrijk onderdeel het gebed is van het werk. Wilt u ook deelnemen in dit belangrijke onderdeel van het werk?
Hartelijke groet vanuit een heerlijk koel Yaoundé (slechts 27 graden).
Helma
Yaoundé, 1 juni 2010
Precies een week geleden kwam ik aan in Kameroen. Het lijkt al veel langer geleden. Inmiddels voel ik me al steeds meer thuis. Ik geniet van het land, de mensen en de indrukken.
Verkeersregels?
Het verkeer verbaast me ‘bijna’ niet meer. Soms vind ik het zelfs rustig om de weg. En ook ik begin gaatjes te ontdekken tussen de auto’s om in te kunnen halen. En ook ik begin te merken waar ik mensen kan verwachten op straat. Ook raak ik gewend aan het getoeter en weet nu meestal wat het betekent. En een auto die midden in een drukke straat besluit te keren, is niet vreemd meer. Waarom moeilijk doen, als het makkelijk kan? Waarom een paar meter verder rijden om te keren als je het ook gewoon hier midden op straat kan doen. En je moet natuurlijk ook even stoppen als er in je kattebak iets omgevallen is. Dan kan er dus opeens zomaar midden in een drukke straat een auto stil staan met de achterklep omhoog. En alle andere auto’s slalommen er dan gewoon omheen. Chaos in onze westerse ogen. De gewoonste zaak van de wereld hier in Kameroen.
Gevaarlijk maakt het dat wel. Hier in de stad valt het meestal wel mee. Maar zo is er zondag een heel ernstig busongeluk gebeurd op de weg van Bamenda naar Yaoundé. De bus is van de weg geraakt. Tientallen doden. De deelnemers van een cursus, die op maandag begon, komen uit het hele land. Gelukkig zat er niemand van hen in die bus. Dit is ook een belangrijk gebedspunt: dat mijn collega’s en ik veilig mogen reizen.
Koud hè?
Gisteren was het hier echt heel erg koud. Op straat zag je mensen met dikke winterjassen, truien en mutsen. Brrr, het was slechts 22 graden. Vandaag was het slechts 25 graden. Ik voelde me gisteren en vandaag juist helemaal in mijn element. Normaal is het hier n.l. tussen de 30 en 35 graden. Echt een vochtig tropisch klimaat. Dat is wel even wennen.
Sociale leven
Na 3 dagen oriëntatie was ik zaterdag wel blij in mijn huisje wat te kunnen rommelen. Eigenlijk bestond dit rommelen m.n. uit het schoonmaken van keukenkastjes, de groenten van de markt koelkast- en diepvriesklaar maken, eten koken, etc. Omdat ik geen zin had om de hele dag alleen thuis te zitten, had ik ’s avonds mijn buren: Dan en Mary uitgenodigd voor het eten. Dat was heel gezellig en leuk om hen wat beter te leren kennen.
Zondagochtend ging ik met Fabiën (die mijn oriëntatie organiseerde) en haar familie naar de kerk. Dit is een hele fijne baptistengemeente, vlakbij het SIL-centrum. Ik vond de gemeente heel bijbelgetrouw en het was een fijne dienst. Ik heb me voorgenomen voorlopig verschillende kerken te gaan bezoeken om straks een goede keuze te kunnen maken voor een kerk. Deze zondag kwam ik naast 2 andere blanken te zitten en halverwege de dienst zag ik opeens dat zij een Nederlandse bijbel hebben! Zij blijken voor een Kameroens bedrijf te werken. Een heel leuk stel.
Na de kerkdienst nodigde ik Fabien en Dennis met hun 3 zoontjes uit voor wat drinken en een ijsje (dat ik zaterdag had gemaakt). Eind van de middag had ik een verjaardagsfeestje van een Nederlands meisje dat 5 jaar was geworden. Alle Nederlanders waren uitgenodigd en ook dat Nederlandse stel uit de kerk was er. Heel gezellig zo’n huiskamer vol met vreemde bekenden. Grappig dat je je zo snel thuis voelt bij elkaar. Al met al vermaak ik me hier dus wel.
Contact
Sinds gisteravond heb ik weer het gevoel dat ik contact heb met de buitenwereld. Mijn email hoort vanaf nu goed te werken. Ook skype zou in principe moeten werken. Verder heb ik nu ook een Kameroense mobiele telefoon: 00237 77.08.77.20. Mijn Nederlandse Sim-kaart zit nu niet meer in mijn telefoon. Dus daar ben ik niet meer op bereikbaar.
Maandag ben ik op kantoor begonnen. Ik lees me op het moment vooral in. Volgende keer wat meer over mijn werk.
Groetjes vanuit Yaoundé.
Helma
Yaoundé, 27 mei 2010
Een eerste berichtje uit Kameroen!!!
Aankomst
Na een hele goede reis, kwam ik dinsdagavond veilig aan in Yaoundé. Toen ik het vliegtuig uitstapte, kwam de geur van Afrika me al tegemoet! Yes! Ik ben er weer! Deze keer in Kameroen. Eerst de tassen ophalen. Hoera!!!! Mijn tassen zitten er ook bij! Ik leg mijn tassen op mijn karretje en er valt er 1 bijna af. Een man die hulpvaardig probeert te zijn, legt hem terug. Hij wil wel helpen om het karretje voor me naar de taxi te rijden. Vriendelijk maar beslist maak ik hem duidelijk dat ik het zelf doe. Dat is dan 2 dollar (voor het opvangen van mijn tas). Niet dus! De controle stelt niets voor gelukkig. Ik had n.l. gehoord dat je tassen bijna binnenstebuiten worden gekeerd. Maar ze hebben hem zelfs niet opengemaakt gelukkig. En dan kom je de glasdeur uit en staan daar allemaal mensen: taxichauffeurs, mensen met bordjes met namen. Maar mijn naam staat er niet tussen en Ruth-Abigail is er niet. Maar voordat ik me dat realiseer komt er een man naar mij toe met een vraag: SIL? Ja idd. Degene die je op komt halen, was hier straks maar ze is opnieuw onderweg. Je kunt daar wel gaan zitten totdat ze komt. Wel relaxed dus dat ik de drukte niet in hoef. Even later komt hij naar me toe. Ja, ze is aangekomen op de parkeerplaats. Hij brengt me wel naar haar toe. En hij loodst me mee door de menigte naar de parkeerplaats. Er zijn veel mensen op straat, dus bang ben ik niet. Maar ik had al wel besloten niet te ver met hem mee te lopen. Maar al snel is Ruth-Abigail in het vizier. Samen met haar rijden we zo’n 20 minuten voordat we bij haar appartement zijn. Ik heb al snel door dat de rijstijl wel wat anders is dan in Nederland. Auto’s zonder licht, overal taxi’s die ook nog eens overal stoppen zonder aan te geven dat ze stoppen, auto’s die elkaar links en rechts en tussendoor inhalen, veel mensen die langs de weg lopen of oversteken. Dat is dus goed opletten en uitkijken waar je rijdt. Ruth-Abigail heeft gekookt en ik geniet van een heerlijke maaltijd. Zij is trouwens de zus van S-P, een vriendin op Les Cèdres. Klein wereldje he? Daarna bracht ze me naar mijn huisje. Na het installeren van mijn bed en een verkoelende douche kruip ik onder mijn muskietennet en slaap heerlijk in mijn nieuwe huis.
Woonsituatie
Ik had verwacht dat ik al een huisgenoot zou hebben, maar toen ik het huis binnenstapte, zag het er nog erg onbewoond uit. Het blijkt dus dat zij vorige week al is vertrokken naar het Noord-Westen van Kameroen en dus niet meer in Yaoundé woont. Welkom in de veranderlijke wereld van missions ;-). In juli schijn ik wel een huisgenoot te krijgen.
Als je deze compound oprijdt, staan er aan je linkerhand eerst een paar kantoorgebouwen. Hier zit de administratie-afdeling van SIL. Daarachter staat een gebouw, waar 3 appartementen in zitten. Hier wonen Mary Endersby (een Ierse vrouw van 63 jaar met wie ik voorlopig kom samen te werken), Dan (een man die al 16 jaar in Kameroen woont en taalkundig werk doet), en 2 meiden die een appartement delen: Denise (Amerikaanse vliegtuigmonteur die hier voor 10 weken is) en Mandy (Amerikaanse piloot die hier longterm is).
Overdag is er 1 bewaker, vooraan bij de weg. ’s Nachts zijn er 2. Ik heb ontdekt dat er achter Het huis is trouwens erg groot. Je komt binnen in een kleine keuken en daarna is daar gelijk de eet-/woonkamer met openslaande tuindeuren (als je de pin los kunt krijgen.... dit is me dus nog niet gelukt). Verder zijn er 2 slaapkamers en een kantoor. Een grote opbergkast, douche en wc en dan nog een ruime opbergruimte.
Op ongeveer 5 minuten rijafstand (als je op het goede tijdstip van de dag bent....) zijn er ook andere centra: CTC (waar ik ga werken), CTC Annex, Cabtal en New Land. Deze 4 centra zitten allemaal vrij dicht bij elkaar en daar wonen de meeste mensen. Wij zitten dus wel wat op afstand en ik vroeg me al vrij snel af hoe dat ’s avonds gaat. Zomaar even bij iemand langsgaan om koffie te drinken zal waarschijnlijk niet gaan. Het wordt b.v. niet aangeraden om als vrouw alleen auto te rijden ’s avonds of een taxi te nemen. Wel zijn mensen heel bereidwillig om je naar huis te brengen en van SIL hebben we een aantal telefoonnummers gekregen van een aantal betrouwbare taxichauffeurs, die we wel altijd kunnen bellen. Dus dat gaat wel goed komen. Vanavond heb ik bij Mandy en Denise gegeten en nadat de stroom uitviel en Denise en ik in de stromende regen de generator aan gingen zetten, kwamen ook Dan en Mary naar buiten. En uiteindelijk hebben we met z’n allen het toetje gegeten en koffie gedronken. Gezellig dus!
Trouwens, buiten hebben we allemaal emmers staan om al die kostbare druppels op te vangen. Het schijnt dat heel Yaoundé al enkele dagen geen water meer heeft en wij hebben de afgelopen dagen geleefd op onze tank, maar die is dus inmiddels ook leeg. Erg fijn voor iedereen dus dat het af en toe zo hard regent.
Oriëntatie
Tot nu toe heb ik elke dag een oriëntatieprogramma gehad over gezondheid, veiligheid, rijbewijs aanvragen, geld wisselen, hoe gebruik je je waterfilter, etc. etc. Wel fijn om zo wat ingepraat te worden. De eerste 3 dagen krijg je 1 of 2 maaltijd per dag bij andere mensen. Ik heb ’s middags en ’s avonds bij verschillende mensen gegeten. Dat is wel erg leuk om zo mensen wat te leren kennen.
Vanmiddag ben ik door Fabien meegenomen naar de wijk hier aan de overkant van de straat waar een paar kleine winkeltjes zijn met veel basisbenodigdheden. Leuk om zo daar ook de mensen wat te leren kennen en te leren wat de mogelijkheden zijn hier. Grappig dat er in 1 zo’n modderig straatje zoveel mogelijk is, wat je zo op het eerste gezicht met je westerse ogen niet ziet. Zeker de moeite waard om daar nog eens heen te gaan en de mensen wat beter te leren kennen.
Verder ben ik vandaag voor het eerst alleen met de taxi heen en weer gereist tussen mijn huis en het gebied waar al die andere terreinen zijn. Je gaat langs de kant van de weg staan en als er een taxi aankomt gebaar je met je hand. De taxi remt af, maar stopt niet en je moet je bestemming roepen. Als hij je daar niet heen wil brengen, rijdt hij door. Wil hij je wel meenemen, dan toetert hij en mag je dus instappen. Een enkele reis kost omgerekend ongeveer 30 cent. Er gaan 3 mensen op de achterbank en 2 mensen op de passagiersstoel voorin. Ha, ha, op de terugweg stopte de taxi op de goede plek, maar kon ik mijn huis even niet meer terugvinden. De taxichauffeur was echter heel vriendelijk en wees me waar het was. Daarna nog even een praatje gemaakt met een vrouw die wat stond te verkopen en nadat ze me had uitgelegd hoe die vreemde vrucht klaargemaakt moet worden, heb ik haar beloofd om een keer terug te komen om wat bij haar te kopen. Leuk om zo wat contact met mensen te maken. En joepie, ik spreek Frans!!!
Tot een volgende keer weer.
Groetjes van Helma